2

fa بررسی تاثیر پرایمینگ و پیری مصنوعی بذر بر جوانه زنی و بنیه بذر ارقام گوجه فرنگی (Lycopersicum esculentum L.) Effect of priming on germination, vigor and artificial aging of seeds of tomato cultivars (Lycopersicum esculentum L.) پژوهشي Research در این تحقیق، خصوصیات جوانه زنی و بنیه بذر چهار نوع بذر گوجه فرنگی تجاری با نامهای سی اچ فلات (Falat CH) کارون فلات (Falat Karoon) کالجی ان 3 (Kalj-N3) و ارلی اوربانا وای (Early Urbana Y) در دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد و شرکت یکان بذر مقایسه شد. ابتدا، هیدروپرایمینگ با آب مقطر به مدت 12 ساعت و تیمارهای اسموپرایمینگ محلول (PEG8000 ،(KNO3+K2HPO4 و اوره به مدت 5 روز در پتانسیل 1/25- مگاپاسکال در کنار شاهد و تیمار پیری از طریق آزمون فرسایش کنترل شده به مدت 6 روز در دمای 50 درجه سانتیگراد و محتوی رطوبت 13 درصدی بذور، مقایسه شدند. پس از انتخاب (KNO3+K2HPO4) به عنوان تیمار برتر پرایمینگ، مقایسه بذور این تیمار با بذور شاهد و تیمار پیری از طریق آزمونهای مقایسه های جرمی، نشت و تترازولیوم انجام گرفت. رقم Falat Karoon نسبت به سایر ارقام، دارای بنیه کمتری بود. در آزمون تترازولیوم، در بیشتر بذور پرایم شده، توسعه جنین نسبت به آندوسپرم اطراف آن به لحاظ اشغال فضای بذر، به وضوح مشخص بود. تیمار پرایمینگ با (KNO3+K2HPO4) نسبت به سایر تیمارهای پرایمینگ برتری نشان داد. شاخصهای متوسط زمان جوانه زنی و سبز شدن نسبت به شاخص های درصد جوانه زنی و سبز شدن، بهمنظور مقایسه بنیه بذور گوجه فرنگی برتری داشتند. به نظر میرسد آزمونهای مقایسات جرمی و نشت، آزمونهای مناسبی به عنوان آزمونهای بنیه بذر گوجه فرنگی نبوده، اما آزمون تترازولیوم میتواند به عنوان یک آزمون بنیه مناسب برای بذر گوجه فرنگی مطرح شود. The effects of seed priming and ageing treatments on the performance of tomato seeds were studied according to a number of indices of seed vigour in the faculty of agriculture at Ferdowsi University with Yekan Seed Company. Four cultivars of tomato seeds (Falat CH, Falat Karoon, Calj-N3 and Early Urbana Y) were primed in distilled water (hydropriming) for 12 hours, (KNO3+K2HPO4),PEG8000 and urea aerated solutions for 5 days at osmotic potential of -1.25 MPa or aged at 13% seed moisture content at 50 °C for 6 days. After the selection of (KNO3+K2HPO4) as the best priming treatment by comparing germination and emergence factors, seeds of this superior priming treatment were compared to the control and aged seeds according to some other vigour tests such as weight comparison, conductivity and tetrazolium tests. Falat Karoon had the lowest vigour among other cultivars. The tetrazolium test, revealed that the embryo of primed seeds were much more distinct and clearly distinguishable from the surrounding endosperm than those of control or aged seeds in all cultivars. It seems that (KNO3+K2HPO4) could be considered as the superior priming treatment. It seems that mean germination time- (MGT) and mean emergence time-(MET) are more suitable factors than final germination and emergence percentages, to evaluate tomato seed vigour. It seems that weight comparison and conductivity tests are unreliable as vigour tests for tomato seeds. However, tetrazolium test with more research can be suitabe as a vigour test for tomato seeds. حیات بذر, هوادهی بذر, فرسایش کنترل شده Controled erosion, Seed aeration, Seed viability 97 114 http://arpe.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-5&slc_lang=fa&sid=1