2

fa اثرات متقابل محلولپاشی اسید سالیسیلیک و تیمارهای مختلف آبیاری بر برخی ویژگیهای کمی، کیفی و تنظیم کنندههای اسمزی ریحان Interaction effects of salicylic acid spraying and different irrigation levels on some quantity and quality traits, and osmoregulators in basil (Ocimum basilicum) پژوهشي Research ریحان گیاه دارویی یک͏ساله و اسانس دار از تیره نعنائیان با کاهش میزان قند خون میتواند به درمان دیابت کمک کند و فشار خون را نیز پایین آورد. برای بررسی اثر تنظیم کننده رشد گیاهی اسید سالیسیلیک بر ویژگیهای کمی، کیفی و تنظیم کننده های اسمزی ریحان در شرایط تنش خشکی، آزمایشی به صورت کرتهای خرد شده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با 3 تکرار، در سال زراعی 1390 در مزرعه آموزشی سایت جدید دانشگاه زابل اجرا شد. عامل اصلی رژیم آبیاری در 3 سطح ( 60، 75 و 90 درصد ظرفیت زراعی) و عامل فرعی، محلول پاشی اسید سالیسیلیک با 4 غلظت ( 0، 2 و 3 میلی مولار) بودند. محلول پاشی در سه مرحله از 30 روز بعد از کشت به فاصله هر 10 روز انجام گردید. نتایج نشان داد که کلیه ویژگیهای مورد بررسی تحت تأثیر رژیمهای مختلف آبیاری و محلولپاشی اسید سالیسیلیک قرار گرفتند. با افزایش شدت تنش خشکی ناشی از فاصله زیاد آبیاری از تعداد برگ و ساقه جانبی در بوته، وزن خشک اندامهای هوایی، محتوای رطوبت نسبی برگ، عملکرد اسانس و میزان کلروفیل برگ کاسته، ولی تنظیم کننده های اسمزی (پرولین و کربوهیدرات) و درصد اسانس نیز افزایش یافتند. محلول پاشی اسیدسالیسیلیک سبب افزایش کلیه ویژگیهای مورد بررسی شد. نتایج حاکی از آن است که اعمال تنش خشکی از طریق افزایش اسانس ریحان سبب افزایش کیفی آن گردید و محلول پاشی اسیدسالیسیلیک توانست آسیب ناشی از تنش خشکی را تا حدی جبران نماید. Basil is an annual medicinal plant from Lamiaceae which can be helpful in healing diabetes by decreasing the amount of blood sugar and it can also decreases hypotension. This experiment was done to evaluate the effect of salicylic acid foliar on some quantity, quality traits and osmoregulators of Basil on drought stress condition in Research Field at Zabol University in 2011. The experiment was conducted in split plot in the form of randomized complete block design with 3 replications. Irrigation regime, included: 90, 75 and 60% of FC as main factors and sub-plots included salicylic acid foliar application in four levels: Non- foliar application (control), 1, 2 and 3 mili mol. The foliar application was done at 10 days intervals in three stages from 30 days after planting. Results showed that the effect of irrigation and foliar application of salicylic add was significant on all of the mentioned traits. Although higher osmoregulators and oil percentage were observed (soluble carbohydrate and proline) by increasing drought stress caused by excessive irrigation interval, the number of leaves and lateral stem per plant, shoot dry weight, RWC, oil percent, yield and leaf chlorophyll decreased. Using Salicylic acid had significant increasing effect on all studied traits. Results showed that the drought stress caused high percentage of oil in basil that improved the qualitative traits. پرولین, درصد اسانس, تنظیم کنندههای اسمزی, کلروفیل برگ, محتوای رطوبت نسبی برگ Leaf chlorophyll, Oil percent, Osmoregulators, Proline, RWC 19 31 http://arpe.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-2&slc_lang=fa&sid=1