2

fa دوره بحرانی کنترل علف هرز و تأثیر آن بر خصوصیات زراعی چغندرقند Critical period of weed and effect of weed on agronomical traits of sugar beet اکوفیزیولوژِی Ecophysiology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">مقدمه: تعیین زمان مناسب برای کنترل علف‌های هرز یکی از اهداف مهم در سیستم‌های مدیریت تلفیقی علف‌های هرز به شمار می‌آید.همین مورد یکی از مباحث اصلی در تحقیقات مرتبط با گیاهان زراعی است. دوره بحرانی کنترل علف‌های هرز یک از مصادیق نیل به چنین اهدافی است که تحت عنوان دوره رقابتی علف هرز گیاه زراعی نیز خوانده می‌شود. زیرا در این دوره الزاماً زمان بیشترین تداخل علف هرز با گیاه زراعی الزاماٌ اتفاق نمی‌افتد، بلکه بهترین زمان برای کنترل علف‌های هرز محسوب می‌شود. چغندرقند گیاهی با توان رقابتی پایین در طی مرحله سبزشدن (سرعت رشد اولیه کم در طی فاز سبز شدن تا زمان تنک کردن)، توان رویش ضعیف و مدت زمانی نسبتاً طولانی از سبز شدن تاز مان توسعه کامل برگ‌ها، شناخته شده و بنابراین حضور طولانی مدت علف‌های هرز به‌واسطه ارتفاع کم چغندرقند کاهش جدی عملکرد را بدنبال خواهد داشت. مواد و روش‌ها: آزمایش در سال زراعی 1398 در مزرعه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان غربی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار با دو گروه: تیمارهای عاری از علف هرز و تیمارهای تداخل علف هرز اجرا شد که در آن تیمارهای کنترل و تداخل با علف هرز شامل 14، 28، 42، 56، 70، 84 و 175 روز پس از سبزشدن بودند. داده ها با استفاده از رویه GLM تجزیه و مقایسات میانگین نیز به روش حداقل اختلافات معنی دار در نرم افزار SAS انجام شد. نتایج: نتایج نشان داد که بالاترین درصد قند، قند قابل استحصال، قند ملاس و عملکرد قند قابل استحصال و ضریب استحصال در تیمارهای کنترل کامل و تداخل تا 14 روز و کمترین مقادیر این صفات در تیمارهای کنترل تا 14 روز پس از سبزشدن بدست آمد. درحالی‌که بیشینه عملکرد قند ناخالص در تیمار 28 روز تداخل و کمینه آن در تیمار تا 14 روز کنترل بود. نتایج همچنین نشان داد که بالاترین درصد ازت و سدیم در تیمار 14  و 28 روز تداخل و کمترین درصد ازت در تیمار 70 و 84 روز دوره کنترل بود. براساس مدل‌های گامپرتز و لجستیک برای تاثیر علف‌های هرز بر عملکرد قند قابل استحصال، عملکرد قند ناخالص و عملکرد ریشه در دو سطح 7 و 15 درصد شش بازه زمانی قابل تعریف است. نتیجه‌گیری کلی: به طور کلی نتایج نشان داد که اثر دوره‌های تداخل و کنترل بر اکثر صفات مورد مطالعه معنی‌دار بود. به نحوی که افزایش دوره تداخل دارای اثرات کاهشی و افزایش دوره‌های کنترل دارای اثرات افزایش بر صفات مورد مطالعه بود.</div> <div style="text-align: justify;">Introduction: Determining the appropriate timing for weed control is one of the important objectives in integrated weed management systems. This is one of the main topics in research related to crop plants. The critical period of weed control is an example of achieving such goals, known as the weed-crop competitive period. Because during this period, the maximum interference of weeds with crop plants does not necessarily occur, but it is considered the best time for weed control. Sugar beet, a plant with low competitive ability during the emergence growth stage (low initial growth rate during the emergence phase until thinning), weak growth potential, and a relatively long period from emergence to full leaf development, is well known. Therefore, the long-term presence of weeds due to the low height of sugar beet will seriously reduce yield. Materials and methods: The experiment was conducted in the agricultural research farm of West Azerbaijan in 2019 in a randomized complete block design with four replications in two groups: weed control and weed interference treatments, where control and weed interference treatments were conducted 14, 28, 42, 56, 70, 84, and 175 days after emergence. The data were analyzed using the GLM procedure, and mean comparisons were also performed using the least significant difference method in the SAS software. Results: The results showed that the highest sugar percentage, extractable sugar content, molasses sugar, extractable sugar yield, and extraction coefficient were obtained in complete control and interference treatments up to 14 days, and the lowest values of these traits were obtained in control treatments up to 14 days after emergence. While the maximum gross sugar yield was in the 28-day interference treatment and the minimum was in the control treatment up to 14 days. The results also showed that the highest percentage of nitrogen and sodium was in the 14 and 28-day interference treatments, and the lowest nitrogen percentage was in the 70 and 84-day control treatments. According to the Gompertz and logistic models for the effect of weeds on extractable sugar yield, non-pure sugar yield, and root yield, the effect of weeds is significant within 7 and 15 percent defined time intervals. Conclusion: In general, the results indicated that the effect of interference and control periods on most of the studied traits was significant. In such a way that increasing the interference period had reducing effects, while increasing the control periods had increasing effects on the studied traits.</div> دوره بحرانی, علف هرز, مدل, چغندرقند Critical period, Weed, Model, Sugar beet 40 52 http://arpe.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-34-122&slc_lang=fa&sid=1 Parisa Qeinaghi پریسا قیناغی 10031947532846003087 10031947532846003087 No Toraj Mirmahmoodi تورج میرمحمودی 10031947532846003088 10031947532846003088 No Nabi Khaliliaqdam نبی خلیلی اقدم 10031947532846003089 10031947532846003089 Yes