2

fa ارزیابی اثر علفکش‌های دو منظوره، تک منظوره و اختلاط آن‌ها بر کنترل علف‌های هرز، عملکرد دانه و اجزای عملکرد و محتوای فتوسنتزی گندم (Triticum aestivum L) Evaluating the effect of dual and single-purpose herbicides and their combination to control weeds, yield components, seed yield and photosynthetic content of wheat (Triticum aestivum L.) اکوفیزیولوژِی Ecophysiology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">مقدمه: علف‌های هرز از مهمترین عوامل کاهش دهنده تولید گندم در کشور می‌باشند. بر اساس گزارشات، میانگین خسارت علف‌های ‌هرز مزارع گندم کشور 23 درصد می‌باشد. کاربرد علفکش‌ها به‌دلیل کارایی و صرفه اقتصادی یکی از مهمترین راه‌های مهار علف‌های هرز است. تکرار استفاده از یک علف‌کش یا علف‌کش‌های با نحوه عمل مشابه باعث می‌شود که با گذشت زمان بیوتیپ‌های مقاوم به علفکش‌ها شکل گیرد. لذا اختلاط علفکش‌ها و یا کاربرد علفکش‌های دو منظوره موجب افزایش طیف کنترل علف‌های هرز، کاهش هزینه‌های تولید محصول در واحد سطح، کاهش فشردگی خاک از طریق کاهش تعداد عملیات سمپاشی، کاهش ورود مواد شیمیایی به محیط‌زیست و تأخیر در توسعه مقاومت علف‌های هرز به علفکش‌ها خواهد شد. مواد و روش‌ها: آزمایشی به&rlm;منظور ارزیابی اثر علف‌کش‌های دو منظوره و اختلاط علفکش‌ها بر کنترل جمعیت علف‌های هرز و خصوصیات رشدی، عملکرد، اجزای عملکرد و رنگیزه‌های فتوسنتزی گندم در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در سال زراعی 1396 و 1397 انجام شد. علفکش‌ها شامل آتلانتیس، توتال، آتلانتیس+ لینتور، آپیروس، آپیروس+ آکسیال، آکسیال+ برومایسید ام آ، آکسیال+ لینتور و تاپیک+ گرانستار بود. هم‌چنین عدم کاربرد علفکش‌ها و وجین به‌‌عنوان تیمار شاهد در نظر گرفته شد. نتایج: نتایج پویایی جمعیت علف‌های هرز نشان داد که علف‌هرز یولاف‌وحشی از بیشترین تراکم با میانگین 7/12 در مترمربع در تیمار عدم کاربرد علفکش‌ها برخوردار بود. در بین علفکش‌ها، بیشترین درصد کنترل کنندگی بر وزن خشک علف‌های هرز مربوط به آکسیال+ برومایسید ام آ و آتلانتیس+ لینتور به‌ترتیب معادل 41/94 و 61/94 درصد در مقایسه با شاهد بود. اما اختلاط علفکش تاپیک+ گرانستار دارای کمترین اثر کنترل کنندگی بر جمعیت علف‌های هرز پهن و نازک برگ با مقدار 69/54 درصد بود. در بین علفکش‌های دو منظوره، آتلانتیس و آپیروس به‌ترتیب از بیشترین و کمترین درصد کنترل علف‌های هرز برخوردار بودند. در این مطالعه، اختلاط لینتور با آتلانتیس و آکسیال با آپیروس اثر هم‌افزایی بر کنترل علف‌های نشان دادند. مطابق نتایج، بعد از تیمار وجین، بیشترین عملکرد دانه گندم مربوط به علفکش‌های آتلانتیس+ لینتور، آکسیال+ برومایسید ام آ و توتال بود. از سوی دیگر، بکارگیری این علفکش‌ها منجر به کنترل مناسبتری از علف‌های هرز گردیده است. این امر نشان‌دهنده اثر سوء کمتر این علفکش‌ها بر گندم بوده است. نتیجه‌گیری کلی: مطابق نتایج، علفکش آتلانتیس در اختلاط با لینتور و آکسیال با برومایسید ام آ از بیشترین اثر کنترل کنندگی بر علف‌های پهن و نازک برگ و بدنبال آن از بیشترین عملکرد دانه گندم در واحد سطح برخوردار بودند. هم‌چنین اختلاط علفکش لینتور با دو منظوره آتلانتیس و آپیروس با آکسیال نسبت به مصرف انفرادی آن منجر به کنترل مناسبتری از علف‌های هرز شد است. به‌طورکلی این مطالعه نشان داد که اختلاط برخی از سموم مورد بررسی موجب اثر هم افزایی در کنترل علف‌های هرز شدند بدون این که اثر سوء چندانی بر عملکرد و اجزای عملکرد و محتوای رنگیزه‌های فتوسنتزی گندم داشته باشند. </div> <div style="text-align: justify;">Introduction: Weeds are one of the most important factors that reduce wheat production in the Iran. According to the reports, the average weeds damage in the country's wheat fields is 23%.The application of herbicides due to their efficiency economic is one of the most important ways to control weeds. Repeated use of a herbicide or herbicides with a similar mode of action causes the formation of herbicide-resistant biotypes over time. Therefore, the mixing of herbicides or the use of dual-purpose herbicides increase the range of weed control, reduce product production costs, and soil compaction by reducing the number of spraying operations, the entry of chemicals into the environment, and delay the development of weed resistance to herbicides. Material and methods: An experiment was conducted to evaluate dual herbicides effect and and mixing herbicides on control of weeds population and growth, components yield, seed yield and photosynthesis pigments characteractics of wheat in a randomized complete block design with three replications in growing season of 2017- 2018. Herbicides included Atlantis, Total, Atlantis+ Lintor, Apirous, Apirous+ Axial, Axial+ Bromicide M.A, Axial+ Lintor, and Topic+ Granstar. No herbicides application and hand weeding was kept as control tratments. Results: Results of weeds population showed that the Avena loduviciana weeds had the highest density under non- application herbicides about 12.7 m2. Among herbicides, the highest control of the weeds was obtained in the treatments of Axial+ Bromicide M. A and Atlantis+ Lintor about 94.1 and 94.61% respectively in comparison with control. But mixture of Topic+ Granstar had the lowest control on thin and broad leaves about 54.69%. Among dual herbicides, the maximum and minimum control of weeds were found in Atlantis and Apirous respectively. In this study, mixing Lintor with Atlantis and Axial with Apirous had additive effect on weeds control. According to the results, the highest seed yield of wheat was obtained in the treatment of Atlantis+ Lintor, Axial+ Bromicide M.A and Total. On the other hand, application of these herbicides leads to better control of weeds. It indicates less adverse effect of these herbicides on wheat. Conclusion: As the findings showed, Atlantis herbicides mixed with Lintor and Axial with Bromicide MA had the greatest controlling effect on broad and thin leaf weeds and subsequently the highest wheat yield per unit area. Also, herbicide of Lintor mixing with dual-purpose of Atlantis and Apirus with Axial has led to more appropriate control of weeds by consuming them individually. In general, this study showed that the combination of some studied herbicides had a synergistic effect in controlling weeds without having any negetive effect on the yield and yield components and photosynthetic pigments of wheat.</div> آتلانیس, آکسیال, اثر هم‌افزایی, پهن و نازک برگ, تراکم, لینتور Synergistic effect, Atlantis, Axial, Density, Lintor, Thin and broad leaves 137 155 http://arpe.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-34-117&slc_lang=fa&sid=1 Esmail Hosseinzadeh اسمعیل حسین‌زاده 10031947532846003073 10031947532846003073 No Ebrahim Gholamalipour Alamdari ابراهیم غلامعلی پورعلمداری 10031947532846003074 10031947532846003074 Yes Ali Nakhzari Moghaddam علی نخ‌زری مقدم 10031947532846003075 10031947532846003075 No