2

fa اثر تراکم بوته و مقادیر علفکش سولفوسولفورون بر کنترل‌ علف‌هرز و عملکرد گندم رقم چمران در شرایط محیطی شوشتر Effect of wheat planting density and different dose of Sulfosulfuron herbicide on weed control and wheat (cv. Chamran) grain yield under Shoushtar environmental conditions اکوفیزیولوژِی Ecophysiology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">مقدمه: گندم (Triticum aestivum) یکی از مهم‌ترین گیاهان زراعی است که بخش عمده‌ای از غذای انسان را تامین می‌‌کند. عملکرد این گیاه در مناطق مختلف کشت آن در اثر تنش‌های زیستی و غیرزیستی محدود می‌شود. علف‌های هرز از جمله عوامل مهم زیستی کاهش دهنده عملکرد گندم در جهان به شمار رفته و هر ساله خسارت‌های قابل توجهی را در تولید این گیاه زراعی ایجاد می‌نمایند. در میان عوامل کاهش دهنده تولید گندم کشور، علفهای‌هرز از اهمیت خاصی برخوردار می‌باشند. مواد و روش‌ها: این آزمایش در سال زراعی 98-1397 در شهرستان شوشتر به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. فاکتور اول شامل تیمار شاهد کنترل کامل و کاربرد 75 و 100 درصد از میزان دز توصیه شده (6/26 گرم در هکتار) علف‌کش سولفوسولفورون (آپیروس) و فاکتور دیگر شامل تراکم بوته گندم رقم چمران با 300، 400، 500 و 600 بوته در متر مربع بودند. پنیرک (<a href="https://scholar.google.com/scholar?hl=en&as_sdt=0,5&q=Malva+rotundifolia" style="color:blue; text-decoration:underline">Malva Sylvestris</a>) تنها علف‌هرز غالب در مزرعه بود. نتایج: نتایچ نشان داد که اثر تیمار دز علف‌کش، تراکم بوته و برهمکنش آنها بر کارایی کنترل علف‌هرز در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار بود. دز توصیه شده آپیروس علف‌هرز پنیرک را 90 درصد کنترل کرد. افزایش تراکم بوته باعث کاهش معنی‌دار تعداد بذر پنیرک شد، بنحوی که تعداد بذر پنیرک در تراکم‌های 300 و 600 بوته گندم در مترمربع به ترتیب در حدود 5282 و  135 بذر در متر مربع بوته بود. بیشترین و کمترین میانگین عملکرد دانه به ترتیب به مصرف 100 و 75 درصد از دز علف‌کش اختصاص داشت. میانگین عملکرد دانه با کاهش 25 درصد از دز توصیه شده در حدود 16 درصد کاهش یافت. کاهش عملکرد دانه در تیمار دز کاهش یافته به دلیل کاهش تعداد دانه در سنبله و تعداد دانه در مترمربع بود. نتیجه‌گیری کلی: بیشترین عملکرد دانه به تیمار مصرف 100 درصد از دز آپیروس و تراکم 500 بوته در مترمربع اختصاص داشت که تفاوت آن با تیمار کنترل کامل در تراکم بوته مشابه معنی‌دار نشد. بطور کلی تفاوت عملکرد دانه در تیمار دز توصیه شده و کاهش یافته آپیروس و همچنین کنترل کامل در تراکم‌های 500 و 600 بوته در متر مربع معنی‌دار نبود. بنابراین، تیمار 500 بوته در متر مربع و مصرف 75 درصد از دز توصیه شده علف‌کش آپیروس توصیه شد. </div> <div style="text-align: justify;">Introduction: Wheat (Triticum aestivum L.) is one of the most important crops that provides a major part of worldwide human food. The yield of this crop in different cultivation areas is limited due to biological and non-biological stresses. Weeds are considered as one of the most important biological factors that reduce the yield of wheat in the world and cause significant damage to the production of this crop. Materials and methods: This experiment was conducted under Shoushtar conditions in 2018-2019 cropping season. Experimental factors included 3 herbicide, <a href="https://www.google.com/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=1&cad=rja&uact=8&ved=2ahUKEwjysPW9ncTdAhVRL1AKHRUaBLIQFjAAegQICRAB&url=https%3A%2F%2Fpubchem.ncbi.nlm.nih.gov%2Fcompound%2FSulfosulfuron&usg=AOvVaw33vxTXeefHQzxDFbO_Jh4T">Sulfosulfuron</a>, doses (complete weeding, 75 and 100 % of the recommended dose) and wheat (Triticum aestivum) planting densities (300, 400, 500 and 600 viable seed.m-2). Common mallow (Malva Sylvestris) was the dominant weed in the field experiment. Results: The results indicated that the effect of herbicide doses, wheat density, and their interaction on weed control efficiency (WCE) was significant at 1% probability level. WCE recommended herbicide dose was 90%. Recommended and reduced herbicide doses had no significant differences in the case of WCE. Seed density significantly influenced mallow seed number production. Weed seed production in 300 and 600 planting density treatments was 5282 and 135 seeds per meter square. The highest and the lowest wheat grain yields belonged to 100 and 75% of recommended herbicide doses. Wheat grain yield reduction was 16% when a reduced herbicide dose was used. Grain yield reduction in this treatment was due to lower weed control and wheat grain No. per spike. Conclusion: The highest grain yield belonged to 100 recommended herbicide doses and 500 seed.m-2. Generally, there were no significant differences between recommended and reduced herbicide doses under 50 and 600 viable seed.m-2. Therefore, the treatment of 500 seeds per square meter and 75% of the recommended dose of herbicide were recommended.</div> بذر علف‌هرز, پنیرک, تعداد دانه در سنبله Mallow, Number of grains per spike, Weed seeds 125 136 http://arpe.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-34-116&slc_lang=fa&sid=1 Adel Modhej عادل مدحج 10031947532846003072 10031947532846003072 Yes