2

fa بررسی تأثیر کودهای زیستی و مدیریت علف‌های هرز بر عملکرد و اجزاء عملکرد گندم Investigating the effect of biofertilizers and weed management on wheat yield and yield components اکوفیزیولوژِی Ecophysiology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">مقدمه: اتخاذ یک مسیر جدید در رویه‌های کشاورزی مستلزم کاهش فشار بر محیط و سلامت انسان می‌باشد. به منظور حفظ بهره‌&rlm;وری و کاهش ورودی مواد شیمیایی کشاورزی، بهره&rlm;‌برداری از میکروب‌های مفید گیاهی همچون قارچ‌های میکوریزای آربوسکولار و ریزوباکتری‌های افزاینده‌ی رشد گیاه از پتانسیل بالایی برخوردار هستند. این آزمایش با هدف افزایش عملکرد و کمک به مدیریت بهتر علف&lrm;های هرز گندم بوسیله تلفیق روش&lrm;های شیمیایی و استفاده از کودهای زیستی بذر&rlm;مال، انجام شد. مواد و روش‌&rlm;ها: این مطالعه به‌منظور بررسی تأثیر کودهای زیستی و مدیریت علف‌های هرز بر عملکرد و اجزاء گندم، به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک&lrm;های کامل تصادفی در 20 تیمار و 3 تکرار در محل ایستگاه تحقیقات کشاورزی گنبدکاووس، در سال زراعی 99-1398 انجام شد. عامل اول شامل کود زیستی فسفونیترو، کود زیستی بیوآزوسپیر، کود زیستی فسفوزیست، کود زیستی بیونوترینت (ترکیبی از مواد معدنی و میکروارگانیسم‌ها) و به همراه شاهد (عدم استفاده از کود بذر&rlm;مال) بودند. عامل دوم کود شیمیایی در دو سطح مصرف و عدم مصرف کودهای شیمیایی و عامل سوم علف‌کش در دو سطح مصرف و عدم مصرف علف‌کش اتللو (یودوسولفورون متیل+ مزوسولفورون متیل+ دیفلوفنیکان+ مفن پیر دی اتیل) بود. در این طرح از رقم N92-19 گندم استفاده و بر اساس تراکم 180 کیلوگرم در هکتار کشت شد. وزن خشک علف‌های هرز و صفات گندم شامل طول خوشه، تعداد خوشه در گیاه، تعداد دانه در خوشه، وزن هزار دانه، عملکرد دانه و شاخص برداشت با استفاده از کوادرات&lrm;های ثابت یک در یک متر انجام شد. نتایج: اثر ساده تیمارهای بذر&rlm;مال، کود و علف‌کش بر صفات ارتفاع بوته، طول خوشه، تعداد خوشه در گیاه و وزن خشک گندم معنی‌دار بود؛ و اثر متقابل تیمار بذر&rlm;مال و کود بر دو صفت طول خوشه و وزن خشک گندم، اثر متقابل تیمار کود و علف‌کش بر وزن خشک و اثر متقابل سه‌گانه همه تیمارها بر تعداد خوشه در گیاه معنی‌دار شد. در مجموع بیشترین میزان عملکرد مربوط به تیمار کود زیستی فسفونیترو به همراه مصرف کود و علف‌کش و کمترین میزان مربوط به تیمار کود زیستی آزوسپیر بدون مصرف کود و علف‌کش می‌باشد. تیمارهای فسفونیترو و پس از آن فسفوزیست در قیاس با سایر کودهای زیستی از عملکرد بهتری برخوردار بودند. نتیجه&rlm;‌گیری کلی: در مجموع بیشترین میزان عملکرد مربوط به تیمار کود زیستی فسفونیترو به همراه مصرف کود و علف‌کش و کمترین میزان مربوط به تیمار کود زیستی آزوسپیر بدون مصرف کود و علف‌کش می‌باشد. تیمارهای فسفونیترو و پس از آن فسفوزیست در قیاس با سایر کودهای زیستی از عملکرد بهتری برخوردار بودند، می‌توان نتیجه گرفت که ریشه‌زایی در بوته‌های تیمار شده با دو کود زیستی فوق‌الذکر در حضور فسفر به‌طور قابل‌توجهی تقویت شده و نهایتاً در تعامل با کودهای شیمیایی و علف‌کش مصرفی عملکرد قابل قبولی از خود بروز داده‌اند. همین‌طور بر اساس نتایج این تحقیق مصرف توأم کودهای زیستی و شیمیایی نسبت به مصرف جداگانه هریک از کودهای مذکور عملکرد مطلوب‌تری را سبب می‌گردد.</div> <div style="text-align: justify;">Introduction: Adopting a new path in agricultural practices requires reducing the pressure on the environment and human health. In order to maintain productivity and reduce the input of agricultural chemicals the use of useful plant microbes such as arbuscular mycorrhizal fungi and plant growth enhancing rhizobacteria have a high potential. This experiment was carried out with the aim of increasing yield and helping to better manage wheat weeds by combining chemical methods and using biofertilizers. Materials and methods: This study was conducted in order to investigate the effect of biological fertilizers and weed management on wheat yield and yield components in the form of randomized complete block design in 20 treatments and 3 replications at Gonbad Kavous Agricultural Research Station in the 2018-2019. The first factor included phosphonitro biofertilizer, bioazospire biofertilizer, phosphozist biofertilizer, bionutrient biofertilizer (combination of minerals and microorganisms), and control (no use of seed fertilizer). The second factor was chemical fertilizer in two levels of using and not using chemical fertilizers and the third factor was herbicide in two levels of using and not using Othello herbicide (iodosulfuron methyl + mesosulfuron methyl + diflufenican + mefene pyrdiethyl). In this plan wheat cultivar N92-19 was used and cultivated based on the density of 180 kg per hectare. Dry weight of weeds and wheat traits including spike length number of spikes per plant number of seeds per spike weight of 1000 seeds seed yield and harvest index were done using fixed squares of one by one meter. Results: The simple effect of seed fertilizer and herbicide treatments on plant height spike length number of spikes per plant and dry weight of wheat was significant; And the interaction effect of seed and fertilizer treatment on the two attributes of spike length and dry weight of wheat the interaction effect of fertilizer and herbicide treatment on dry weight and the triple interaction effect of all treatments on the number of spikes in the plant were significant. In total the highest amount of yield is related to the treatment of phosphonitro biofertilizer with the use of fertilizer and herbicide and the lowest amount is related to the treatment of azospire biofertilizer without the use of fertilizer and herbicide. The treatments of phosphonitro and then phosphozist had better performance in comparison with other biofertilizers. Conclusion: In total the highest yield is related to the treatment of phosphonitro biofertilizer with the use of fertilizer and herbicide and the lowest yield is related to the treatment of azospire biofertilizer without the use of fertilizer and herbicide. The treatments of phosphonitro and then phosphozist had better performance in comparison with other biofertilizers it can be concluded that the rooting in the plants treated with the two aforementioned biofertilizers is significantly enhanced in the presence of phosphorus and ultimately interacts with chemical fertilizers and herbicides. They have shown acceptable performance. Also based on the results of this research the combined use of biological and chemical fertilizers causes better performance than the separate use of each of the mentioned fertilizers.</div> آزوسپیر, بذر‌مال, بیونوترینت, علف‌کش, فسفوزیست, فسفونیترو Azospire, Seed coat, Bionutrient, Herbicide, Phosphozist, Nitro phosphorus 112 124 http://arpe.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-34-115&slc_lang=fa&sid=1 Ahdiyeh Arab عهدیه عرب 10031947532846003069 10031947532846003069 No Ziba Avarseji زیبا اورسجی 10031947532846003070 10031947532846003070 Yes Abdolaziz Haghighi عبدالعزیز حقیقی 10031947532846003071 10031947532846003071 No