2

fa تأثیر مقدار و زمان مصرف کود نیتروژن بر عملکرد و برخی شاخص‌های رشدی ذرت دانه‌ای Influence of nitrogen application rate and timing on yield and some physiological growth indices of corn اکوفیزیولوژِی Ecophysiology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">مقدمه: استفاده از کودهای شیمیایی جهت افزایش عملکرد محصولات کشاورزی سالهاست که مورد استفاده قرار می‌گیرد. نیتروژن یکی از عناصر اصلی و ضروری مورد نیاز غلات از جمله ذرت است و کمبود آن به دلیل توان تثبیت کم در اکثر خاکهای زراعی مشهود است و اغلب به صورت کود شیمیایی تامین میشود. استفاده بیش از اندازه از این کود علاوه بر مخاطرات زیست محیطی که به دنبال دارد، میتواند مانند کمبود آن باعث اختلال در رشد و عملکرد شود. مقدار و روش مصرف این کود برای هر گیاه زراعی با توجه به نوع خاک منطقه و شرایط آب و هوایی منطقه متفاوت است و این امر لزوم انجام آزمایشهای مختلف در مناطق مختلف جهت تعیین نیاز کودی گیاهان را نشان میدهد، بنابراین تحقیق حاضر در راستای شناسایی مقدار و زمان مناسب استفاده از کود نیتروژن برای محصول ذرت در منطقه مازندران (قائمشهر) انجام شد. مواد و روش‌ها: آزمایشی طی سال‌های زراعی 1395 و 1396 به‌صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی در مزرعه معاونت موسسه تحقیقات کشاورزی کشور (قراخیل-قائمشهر) انجام شد. فاکتور اول شامل چهار سطح کود نیتروژن (60، 120، 240 و 260 کیلوگرم در هکتار) و فاکتور دوم شامل سه روش مصرف کود نیتروژن (100 درصد به عنوان پایه، 50 درصد در پایه و 50 درصد در زمان شروع گلدهی، 25 درصد پایه و 75 درصد در زمان شروع گلدهی) بود. در این بررسی عملکرد، اجزای عملکرد و برخی شاخصهای رشدی مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج: نتایج حاصل از آزمایش نشان داد با افزایش مقدار نیتروژن مصرفی از 60 به 240 کیلوگرم در هکتار عملکرد دانه و اجزای عملکرد به طور معنی‌داری افزایش داشتند. در بین سه روش مصرف، روش دوم (تقسیط مساوی در دو مرحله کاشت و گلدهی) از تاثیرگذاری بیشتری برخوردار بود. بیشترین مقدار شاخص‌های رشد اندازهگیری شده در این آزمایش که نشان دهنده توان فتوسنتزی گیاه است نیز در این ترکیب تیماری مشاهده شدند. نتیجه‌گیری کلی: اینگونه به نظر می‌رسد تقسیط مساوی 240 کیلوگرم در هکتار کود نیتروژن و کاربرد آن در دو مرحله کاشت و آغاز گلدهی، بهترین مقدار و روش مصرف جهت حصول حداکثر عملکرد ذرت در منطقه آزمایشی باشد. </div> <div style="text-align: justify;">Introduction: The use of chemical fertilizers to increase the yield of agricultural products has been used for years. Nitrogen is one of the main and essential elements needed by cereals, including corn and its deficiency is evident due to the low stabilization power in most agricultural soils and it is often supplied as chemical fertilizer. Excessive use of this fertilizer in addition to the environmental risks that it follows Like its deficiency, it can cause growth and performance disturbances. The amount and method of using this fertilizer for each crop is different according to the type of soil in the region and the climatic conditions of the region This shows the necessity of conducting different experiments in different regions to determine the fertilizer requirement of plants Therefore, the current research was conducted in order to identify the appropriate amount and time of using nitrogen fertilizer for corn crop in Mazandaran (Qaimshahr) region. Materials and methods: An experiment was conducted during the cropping years of 2015 and 2016 in with factorial arrangement in randomized complete block design in the farm of the deputy of the country's agricultural research institute (Qarakhil-Qaemshahr). The first factor includes four levels of nitrogen fertilizer (60, 120, 240 and 260 kg.ha-1). And the second factor included three methods of nitrogen fertilizer use (100% at the base, 50% at the base and 50% at the flowering, 25% at the base and 75% at the flowering). In this review, yield and yield components and some physiological growth indices were examined. Results: It showed that with the results of the experiment, increasing the amount of nitrogen consumed from 60 to 240 kg/ha, the grain yield and yield components increased significantly. Among the three methods of consumption, the second method (equal division in two phases of planting and flowering) was more effective. The highest amount of physiological growth indices measured in this experiment, which indicates the photosynthetic capacity of the plant, were also observed in this treatment combination. Conclusion: Therefore, it seems that the equal distribution of 240 kg/ha of nitrogen fertilizer and its application in the two stages of planting and flowering were the best amount and method of consumption to achieve the maximum yield of corn in the experimental area.</div> تقسیط کود, سرعت جذب خالص, سرعت رشد نسبی, شاخص سطح برگ 80 93 http://arpe.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-34-112&slc_lang=fa&sid=1 Farzad Dehpouri فرزاد دهپوری 10031947532846003059 10031947532846003059 Yes Davood Barari Tari داود براری تاری 10031947532846003060 10031947532846003060 No Yousof Niknejad یوسف نیک‌نژاد 10031947532846003061 10031947532846003061 No Hormoz Fallah Amoli هرمز فلاح آملی 10031947532846003062 10031947532846003062 No Ebrahim Amiri ابراهیم امیری 10031947532846003063 10031947532846003063 No