fa جوانه‌زنی و نمو گیاهچه گندم در پاسخ به تنش غرقابی اکوفیزیولوژِی Ecophysiology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><strong><span style="font-family:B Nazanin;">چکیده</span></strong><br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;">مقدمه:</span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"> گندم با سطح زیرکشت بیش از 240 میلیون هکتار در جهان مهم‌ترین منبع غذایی و اقتصادی بیش از یک میلیارد انسان در کشورهای در حال توسعه است. غرقاب به‌عنوان تنش غیر‌زیستی و از خطرناک‌ترین رخداد‌های طبیعی است؛ که فشار شدیدی را بر گیاهان ایجاد می‌کند؛ زیرا آب اضافه در محیط زندگی گیاه می‌تواند آن ‌را از اکسیژن و دی‌اکسید‌کربن محروم نماید؛ لذا پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر تنش غرقابی در مراحل گیاهچه‌ای طراحی و اجرا گردید.</span><br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;">مواد و روش‌ها:</span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"> به‌منظور بررسی تأثیر دوره‌های غرقابی بر جوانه‌زنی و نمو گیاهچه ارقام گندم استان گلستان آزمایشی در دی ماه سال 1395 در آزمایشگاه فیزیولوژی دانشگاه گنبد کاووس انجام گرفت</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">.</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"> این آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در 3 سطح غرقاب (صفر، 48 و 96 ساعت) و 7 رقم گندم (آفتاب، آذر، کریم، کوهدشت، لاین 17، سرداری و قابوس) در 4 تکرار انجام شد.</span></span></div> <div style="margin-top: 0in; margin-right: 0in; margin-bottom: 6pt; direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><span style="font-family:B Nazanin;"><strong>نتایج:</strong> جداول نتایج تجزیه واریانس صفات مرتبط با جوانه‌زنی و رشد هتروتروفیک نشان دادند که اثر رقم و طول دوره غرقاب بر تمام صفات مورد مطالعه در سطح یک درصد معنی‌دار بودند؛ در حالی‌که اثر متقابل رقم و طول دوره غرقاب بر تمامی صفات به جز صفت درصد جوانه‌زنی در سطح احتمال یک درصد معنی‌داری بود. نتایج مقایسه میانگین نشان دادند که بهترین شروع مؤثر جوانه‌زنی در رقم کریم در تیمار شاهد مشاهده شد. پایان مؤثر جوانه‌زنی در سطح 48 ساعت نسبت به سطوح دیگر سریع‌تر اتمام یافت. با افزایش سطوح تنش سرعت جوانه‌زنی بهبود یافت و دلیل بهبود را می‌توان به نقش هیدروپرایمینگ آب نسبت داد. بالاترین سرعت جوانه‌زنی در رقم آفتاب و در تیمار 96 ساعت مشاهده شد. درصد جوانه‌زنی وگیاهچه نرمال با افزایش تنش غرقابی کاهش یافت؛ همچنین بالاترین درصد جوانه‌زنی را رقم کریم به خود اختصاص داد. بالاترین وزن خشک ریشه‌چه و پایین‌ترین وزن خشک ساقه‌چه در تیمار 48 ساعت بدست آمد. همبستگی منفی بین طول ریشه‌چه و ساقه‌چه با وزن خشک ریشه‌چه و ساقه‌چه در سطح تنش 96 ساعت وجود داشت.</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><strong><span style="font-family:B Nazanin;">نتیجه‌گیری:</span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"> نتایج نشان دادند که با افزایش سطوح تنش سرعت جوانه‌زنی افزایش و درصد جوانه‌زنی، گیاهچه نرمال، شروع مؤثر جوانه‌زنی و پایان مؤثر جوانه‌زنی کاهش یافت؛ در حالی‌که پایین‌ترین طول ساقه‌چه و بالاترین طول و وزن خشک ریشه‌چه در تنش 48 ساعت مشاهده شد. به دلیل این‌که واکنش ارقام گندم در صفات مورد مطالعه در هر سطح تنش متفاوت بود، لذا نمی‌توان دقیق بیان کرد که کدام رقم برتر می‌باشد.</span><span style="font-family:B Nazanin;"> بنابراین پیشنهاد می‌گردد که این آزمایش در شرایط مزرعه و با ارقام بیشتری تکرار گردد. </span><span style="font-family:B Nazanin;"></span><br> <strong><em><span style="font-family:B Nazanin;">واژه‌های کلیدی:</span></em></strong><span style="font-family:B Nazanin;"> گندم، درصد جوانه‌زنی، سرعت جوانه‌زنی، غرقاب</span></span></div> گندم, درصد جوانه‌زنی, سرعت جوانه‌زنی, غرقاب 1 24 http://arpe.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-34-71&slc_lang=fa&sid=1 سارا پیردهقان 10031947532846002396 10031947532846002396 No علی راحمی کاریزکی 10031947532846002397 10031947532846002397 Yes ابراهیم غلامعلی پورعلمداری 10031947532846002398 10031947532846002398 No حسین صبوری 10031947532846002399 10031947532846002399 No