fa تغییرات سیستم ریشه‌ی ارقام گندم نان در سطوح مختلف تنش خشکی و رابطه‌ی آن با عملکرد اکوفیزیولوژِی Ecophysiology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">چکیده</span></span></strong><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">مقدمه: </span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">خشکی یکی از مهم‌ترین عوامل محدودکننده‌ی تولید گندم در سراسر جهان است و رشد گندم را تحت تاثیر قرار می‌دهد. هرچند ایران جزو کشورهای خشک محسوب می&shy;‌شود، اما می&shy;توان با برنامه‌&shy;ریزی از کاهش تولید جلوگیری کرد. </span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">مواد و روش‌ها:</span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"> به‌منظور بررسی تاثیر سطوح مختلف تنش خشکی روی سیستم ریشه‌ی گندم و رابطه‌ی آن با عملکرد دانه آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در چهار تکرار در سال زراعی 1396 در گرگان انجام شد. در این تحقیق که در دو بخش کشت گلدانی و کشت مزرعه انجام شد تعداد هشت رقم گندم و چهار سطح خشکی (1/0-، 39/0- و 5/1- مگاپاسکال و بدون آبیاری) در کشت گلدانی و دو بخش آبیاری و بدون آبیاری در کشت مزرعه مورد بررسی قرار گرفت.</span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">نتایج:</span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"> در این مطالعه </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">میانگین وزن ریشه از سطح تنش 1/0- مگاپاسکال (شاهد) به سمت تیمار بدون آبیاری به‌ترتیب معادل 12/1، 98/0، 90/0 و 07/1 گرم در بوته بود. با توجه به نتایج این تحقیق افزایش تنش خشکی موجب کاهش وزن خشک ریشه شد، به‌طوری که در لایه 30-0 وزن ریشه در تیمار بدون آبیاری 39 درصد کم‌تر از شاهد بود. در اکثر سطوح تنش رقم دیم کوهدشت پایین‌ترین وزن خشک ریشه را داشت</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">. به‌طور کلی ارقام حساس به خشکی در تمامی تیمارها وزن خشک ریشه‌ی بیش‌تری از ارقام متحمل داشتند. </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">با افزایش وزن ریشه عملکرد دانه در شرایط آبی افزایش و در شرایط بدون آبیاری کاهش داشت.</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">میانگین عملکرد دانه در شرایط آبیاری 6237 و در شرایط بدون آبیاری 4757 کیلوگرم در هکتار بود. </span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">نتیجه‌&shy;گیری:</span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"> افزایش وزن ریشه در تنش موجب کاهش عملکرد دانه خواهد شد؛ بنابراین به‌نظر می‌رسد، در جریان اصلاح و گزینش ارقام گندم برای شرایط دیم مد نظر قراردادن اندازه‌ی سیستم ریشه مفید و کارآمد خواهد بود.&nbsp; </span></span></span></div> اندام زایشی, تخصیص اسیمیلات, تنش خشکی, حجم ریشه, وزن خشک ریشه 127 142 http://arpe.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-34-68&slc_lang=fa&sid=1 کامبیز پوری 10031947532846002358 10031947532846002358 No عادل سی و سه مرده 10031947532846002359 10031947532846002359 Yes یوسف سهرابی 10031947532846002360 10031947532846002360 No افشین سلطانی 10031947532846002361 10031947532846002361 No