fa بررسی تأثیر کود زیستی نیتروکسین و ورمی‌کمپوست بر بهبود عملکرد کمی گیاه دارویی همیشه بهار (.Calendula officinalis L) اکوفیزیولوژِی Ecophysiology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><strong><span style="font-family:B Nazanin;">چکیده</span></strong><br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;">مقدمه:</span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"> یکی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">از</span> <span style="font-family:B Nazanin;">ارکان</span> <span style="font-family:B Nazanin;">اصلی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">کشاورزی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">پایدار</span> <span style="font-family:B Nazanin;">استفاده</span> <span style="font-family:B Nazanin;">از</span> <span style="font-family:B Nazanin;">کودهای زیستی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">در</span> <span style="font-family:B Nazanin;">اکوسیستم‌های</span> <span style="font-family:B Nazanin;">زراعی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">با</span> <span style="font-family:B Nazanin;">هدف</span> <span style="font-family:B Nazanin;">حذف</span> <span style="font-family:B Nazanin;">کاربرد</span> <span style="font-family:B Nazanin;">کود‌های شیمیایی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">است. به‌کارگیری کودهای</span> <span style="font-family:B Nazanin;">بیولوژیک</span> <span style="font-family:B Nazanin;">به‌&shy;عنوان</span> <span style="font-family:B Nazanin;">یک</span> <span style="font-family:B Nazanin;">استراتژی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">در</span> <span style="font-family:B Nazanin;">کشاورزی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">پایدار</span> <span style="font-family:B Nazanin;">می‌تواند</span> <span style="font-family:B Nazanin;">علاوه‌بر افزایش</span> <span style="font-family:B Nazanin;">تولید</span> <span style="font-family:B Nazanin;">گیاهان دارویی،</span> <span style="font-family:B Nazanin;">سبب</span> <span style="font-family:B Nazanin;">افزایش</span> <span style="font-family:B Nazanin;">میزان</span> <span style="font-family:B Nazanin;">ماده</span> <span style="font-family:B Nazanin;">مؤثره آن‌ها نیز</span> <span style="font-family:B Nazanin;">شود. </span><span style="font-family:B Nazanin;">این</span> <span style="font-family:B Nazanin;">تحقیق با هدف بررسی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">تأثیر</span> <span style="font-family:B Nazanin;">سطوح مختلف کودهای</span> <span style="font-family:B Nazanin;">آلی و زیستی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">بر صفات کمی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">گیاه</span> <span style="font-family:B Nazanin;">دارویی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">همیشه‌ بهار</span> <span style="font-family:B Nazanin;">در</span> <span style="font-family:B Nazanin;">جهت بهینه‌سازی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">شرایط</span> <span style="font-family:B Nazanin;">کاشت</span> <span style="font-family:B Nazanin;">و</span> <span style="font-family:B Nazanin;">پرورش</span> <span style="font-family:B Nazanin;">سالم</span> <span style="font-family:B Nazanin;">آ</span><span style="font-family:B Nazanin;">ن</span><span style="font-family:B Nazanin;"> انجام شد.</span><span style="font-family:B Nazanin;"></span><br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;">مواد و روش&shy;‌ها:</span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"> به‌منظور بررسی اثرات سطوح مختلف ورمی‌کمپوست و نیتروکسین بر خصوصیات کمی گیاه دارویی همیشه بهار آزمایشی گلدانی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار در سال زراعی 94-1393 در گلخانه دانشگاه گنبد کاووس اجرا گردید. عامل اول تیمار کودی ورمی‌کمپوست در 6 سطح (صفر، 10، 20، 40، 70 و 100 درصد ورمی‌کمپوست) و عامل دوم کود بیولوژیکی نیتروکسین که شامل دو سطح تلقیح (25 میلی‌لیتردر هر کیلو خاک) و عدم تلقیح نیتروکسین بود.</span><br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;">نتایج:</span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"> نتایج حاصل از تجزیه واریانس نشان داد که اثر ورمی‌کمپوست، نیتروکسین و اثر متقابل ورمی‌کمپوست &times; نیتروکسین بر تمام صفات مورد مطالعه به جزء تعداد گل در گلدان و ارتفاع اندام هوایی معنی‌دار شد. براساس نتایج مقایسه میانگین</span> <span style="font-family:B Nazanin;">بیش‌ترین تعداد و وزن گل در گلدان در تیمارهای 70 درصد ورمی‌کمپوست بدون تلقیح نیتروکسین و کم‌ترین مقدار وزن گل و تعداد گل مربوط به تیمار شاهد با تلقیح نیتروکسین بود. بیشترین مقدار زیست توده به تیمار70 درصد ورمی‌کمپوست بدون تلقیح نیتروکسین و کم‌ترین مقدار آن به تیمار شاهد با تلقیح نیتروکسین اختصاص داشت. بیش‌ترین ارتفاع اندام هوایی در تیمار 40 درصد ورمی‌‌کمپوست با تلقیح نیتروکسین و کمترین میزان آن در تیمار شاهد با تلقیح نیتروکسین به‌دست آمد. بیش‌ترین طول ریشه در تیمار 10 درصد ورمی‌کمپوست بدون تلقیح نیتروکسین و کم‌ترین آن در تیمار 40 درصد ورمی‌کمپوست با تلقیح نیتروکسین به‌دست آمد. هم‌چنین طولانی‌ترین زمان از اولین ظهور گل تا 50 درصد گلدهی مربوط به تیمار شاهد بدون تلقیح نیتروکسین و کم‌ترین مدت زمان مربوط به تیمار 10 درصد ورمی‌کمپوست بدون تلقیح نیتروکسین بود. </span><br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;">نتیجه‌&shy;گیری:</span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"> نتایج</span> <span style="font-family:B Nazanin;">این</span> <span style="font-family:B Nazanin;">بررسی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">نشان</span> <span style="font-family:B Nazanin;">داد کاربرد کود‌های زیستی ورمی‌کمپوست و نیتروکسین به صورت تلفیقی باعث افزایش عملکرد زیستی گیاه دارویی همیشه بهار گردید. بیشترین عملکرد کمی از قبیل تعداد گل در بوته در تیمارهای 10 و 20 درصد ورمی‌کمپوست با تلقیح نیتروکسین به‌&zwj;‌دست آمد. در گیاه دارویی همیش</span><span style="font-family:B Nazanin;">ه </span><span style="font-family:B Nazanin;">بهار میزان تولید گل خشک در واحد سطح، به عنوان عملکرد اقتصادی در نظر گرفته می&shy;شود، که اگر هدف تولید زینتی و باغی این گیاه باشد، تیمارهای کودی مورد مطالعه پیشنهاد می‌شود. </span></span></div> ارتفاع بوته, تلقیح میکروبی, روز تا گلدهی, ورمی‌کمپوست 21 36 http://arpe.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-34-61&slc_lang=fa&sid=1 رسول رحیمی 10031947532846002336 10031947532846002336 No علی راحمی کاریزکی 10031947532846002337 10031947532846002337 Yes عبدالطیف قلی‌زاده 10031947532846002338 10031947532846002338 No ابراهیم غلامعلی پور علمداری 10031947532846002339 10031947532846002339 No حسین صبوری 10031947532846002340 10031947532846002340 No