fa تنوع و کارکرد گونه‌ای علف‌های‌هرز در مزارع گندم استان چهار محال و بختیاری اکوفیزیولوژِی Ecophysiology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><strong><span style="font-family:b nazanin;">چکیده</span></strong><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;">مقدمه: </span></strong><span style="font-family:b nazanin;">عملکرد گیاهان زراعی تحت تاثیر شرایط داخلی (ژنتیکی) و خارجی (شرایط اقلیمی، آفات و عوامل مدیریتی) قرار دارد. رقابت علف‌هرز با گیاهان زراعی مهم‌ترین عامل کاهش عملکرد محسوب می‌شود. این تلفات عملکرد اغلب به اثر تعداد کمی گونه علف‌هرز با توانایی رقابت بالا نسبت داده می‌شود. توانایی رقابت به ویژگی‌های جامعه بستگی داشته و افزایش تنوع زیستی علف‌هرز می‌تواند منجر به کاهش فراوانی غالبیت از طریق رقابت بین گونه‌ای شود.</span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;">مواد و روش‌ها: </span></strong><span style="font-family:b nazanin;">به‌منظور بررسی تنوع گونه‌ای جوامع علف‌های‌هرز مزارع گندم استان چهار محال و بختیاری، در مطالعه‌ای میدانی 18 بخش از این استان در سال 1394 مورد بررسی قرار گرفت. نمونه</span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">&lrm;</span></span><span style="font-family:b nazanin;">برداری به‌طور تصادفی با روش سیستماتیک و با استفاده از کادر 5/0 در 5/0 متر در 92 مزرعه، از مرحله ساقه‌دهی تا پایان مرحله سنبله‌دهی گندم طی یک مرحله انجام، و تراکم و گونه علف‌های‌هرز در هر کادر شناسایی و ثبت شد. در پایان شاخص‌های تنوع و یکنواختی برای هر منطقه محاسبه شدند.</span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;">نتایج: </span></strong><span style="font-family:b nazanin;">تعداد کل گونه‌های علف‌هرز شناسایی شده در مزارع مورد بررسی در نمونه‌برداری‌ها جمعاً 97 گونه متعلق به 27 خانواده گیاهی بود که 77 گونه دولپه و 20 گونه تک‌لپه بودند. بیش‌ترین شاخص تنوع شانون در مزارع منطقه بازفت برابر 512/1 به دست آمد و کمترین شاخص تنوع شانون در منطقه بن برابر 521/0 بود. به‌طور کلی منطقه‌های لاران و بازفت بیش‌ترین غنای گونه‌ای (به‌ترتیب 179/1 و 173/1) را داشتند و کمترین غنای گونه‌ای مربوط به منطقه بن (321/0</span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">r=</span></span><span style="font-family:b nazanin;">) بود.</span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;">نتیجه‌گیری</span></strong><span style="font-family:b nazanin;">: به‌طور کلی نتایج این تحقیق در مزارع گندم نشان داد خانواده‌های گندمیان، کاسنی، شب‌بو، حبوبات و چتریان به‌ترتیب با 18 گونه (5/18 درصد)، 16 گونه (5/16 درصد)، 11 گونه (34/11 درصد)، 8 گونه (25/8 درصد) و 6 گونه (19/6 درصد) بیش‌ترین تعداد گونه‌های علف‌هرز مزارع گندم را به خود اختصاص دادند. بیش‌ترین شاخص تنوع شانون و غنای گونه‌ای مارگالف از مزارع منطقه بازفت بدست آمد که علت آن از یک طرف حداقل به‌کارگیری ماشین‌آلات کشاورزی و عدم کاربرد نهاده‌های شیمیایی از قبیل آفت‌کش‌ها و کود و از طرف دیگر رطوبت و بارندگی بیش‌تر در این منطقه بود.</span><br> <br> &nbsp;</span></div> رقابت گیاه زراعی, علف‌هرز, شاخص‌ شانون, غنای ‌گونه‌ای, گندم نان 134 158 http://arpe.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-34-56&slc_lang=fa&sid=1 فرهاد عابدی 10031947532846002196 10031947532846002196 No علی مختصی بیدگلی 10031947532846002197 10031947532846002197 Yes مجید دلاور 10031947532846002198 10031947532846002198 No