fa بررسی اثر تنش غرقاب در مرحله گیاهچه‌ای بر عملکرد و اجزای عملکرد ارقام مختلف گندم (Triticum aestivum L) اکوفیزیولوژِی Ecophysiology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><strong><span style="font-family:b nazanin;">چکیده</span></strong><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;">مقدمه: </span></strong><span style="font-family:b nazanin;">گندم با سطح زیر کشت بیش از 240 میلیون هکتار در جهان مهم‌ترین منبع غذایی و اقتصادی بیش از یک میلیارد انسان در کشورهای در حال توسعه است. غرقاب به‌عنوان تنش غیرزیستی و از خطرناک‌ترین رخداد‌های طبیعی است؛ که فشار شدیدی را بر گیاهان ایجاد می‌کند؛ زیرا آب اضافه در محیط زندگی گیاه می‌تواند آن ‌را از اکسیژن و دی‌اکسید‌کربن محروم نماید؛ لذا پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر تنش غرقابی در مراحل گیاهچه‌ای بر عملکرد و اجزای عملکرد گندم طراحی و اجرا گردید.</span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;">مواد و روش‌&shy;ها: </span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;">به‌منظور بررسی تأثیر تنش غرقابی در مراحل گیاهچه‌ای بر عملکرد و اجزای عملکرد گندم، آزمایشی به‌صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در گلخانه دانشکده کشاورزی دانشگاه گنبد کاووس در سال زراعی 96-95 انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل دوره‌های مختلف غرقابی (صفر، 10 و 20 روز) و ارقام گندم (شامل کریم، کوهدشت، لاین17، قابوس و آفتاب، مروارید، آذر2، سرداری، گنبد و زاگرس) بود. در هر گلدان 5 عدد بذر کشت شد و پس از سبزشدن و در مرحله سه برگی به تعداد سه گیاهچه کاهش یافت.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;">نتایج: </span></strong><span style="font-family:b nazanin;">نتایج تجزیه واریانس نشان دادند که اثر رقم بر تمامی صفات و اثر غرقاب هم در همه صفات به غیر از صفت طول سنبله در سطح احتمال یک درصد معنی&shy;‌دارشدند؛ اما اثر متقابل رقم &times; غرقاب در صفات تعداد پنجه بارور و وزن خشک بوته غیرمعنی&shy;‌دار و در صفت تعداد دانه در سطح احتمال پنج درصد و باقی صفات در سطح احتمال یک درصد معنی&shy;‌دار شد. با توجه به نتایج مقایسه میانگین، رقم آذر 2 و سرداری بیش‌ترین ارتفاع بوته در همه سطوح تنش را داشتند. طول خوشه حساسیتی به تنش نشان نداد و رقم گنبد نسبت به سایر ارقام بیشترین طول خوشه را داشت. با افزایش سطوح تنش میانگین تعداد دانه در هر پنجه و وزن دانه در هر پنجه افزایش و میانگین تعداد پنجه بارور کاهش یافت؛ بر همین اساس رقم گنبد پایین‌ترین تعداد پنجه بارور و بالاترین تعداد دانه در هر پنجه و وزن دانه در هر پنجه را دارا بود؛ هم‌چنین با توجه به نتایج رقم گنبد در سطوح تنش بالاترین عملکرد و رقم آفتاب بالاترین شاخص برداشت را داشت.</span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;">نتیجه‌&shy;گیری:</span></strong><span style="font-family:b nazanin;"> با توجه به نتایج بدست آمده تنش غرقابی باعث کاهش معنی&lrm;دار برخی صفات از جمله ارتفاع بوته، تعداد پنجه بارور و عملکرد دانه و افزایش برخی از صفات مانند تعداد دانه در پنجه و وزن کل دانه و شاخص برداشت شد. با این حال می توان بیان داشت که رقم گنبد در شرایط تنش رقم برتر بود. اما به طور کلی ارقام مختلف واکنش‌های متفاوتی به تنش داشتند؛ لذا پیشنهاد می‌شود که تنش در مراحل بعدی رشد هم اعمال شود.</span></span><br> &nbsp;</div> <br> &nbsp; تنش, غرقاب, عملکرد, شاخص برداشت 1 17 http://arpe.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-34-49&slc_lang=fa&sid=1 سارا پیردهقان 10031947532846002173 10031947532846002173 No علی راحمی کاریزکی 10031947532846002174 10031947532846002174 Yes ابراهیم غلامعلی پورعلمداری 10031947532846002175 10031947532846002175 No حسین صبوری 10031947532846002176 10031947532846002176 No