2
1
3
Literature & Humanities
http://arpe.gonbad.ac.ir
1
admin
9
10
8
10.22034/arpe
14
8888
13
fa
jalali
1397
7
1
gregorian
2018
10
1
6
11
online
1
fulltext
fa
اثر باکتریهای حلکننده فسفات و قارچ میکوریزا بر خصوصیات ریشه و فعالیت برخی از آنزیمهای آنتیاکسیدان گندم در شرایط دیم
اکوفیزیولوژِی
Ecophysiology
پژوهشي
Research
<div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><strong><span style="font-family:b nazanin;">مقدمه</span></strong><span style="font-family:b nazanin;">:</span> <span style="font-family:b nazanin;">گندم یکی از مهم</span><span dir="LTR">­</span><span style="font-family:b nazanin;">ترین گیاهان زراعی نواحی معتدل است. این گیاه زراعی در جاهایی کشت می­شود که دمای بالا موجب محدودیت تولید می­گردد. دمای بالا و وقوع تنش در ارتباط با گرم شدن جهانی بوده و خطری برای کاهش عملکرد گندم محسوب می­گردد. اعمال تنش سبب تولید </span><span style="font-family:b nazanin;">گونه­های</span> <span style="font-family:b nazanin;">اکسیژن</span> <span style="font-family:b nazanin;">فعال</span> <span dir="LTR">(ROS)</span><span style="font-family:b nazanin;"> در گیاه میگردد که به موجب آن </span><span dir="LTR">ROS</span><span style="font-family:b nazanin;">­ها می­توانند موجب سرعت و اکسیداسیون مخرب اجزای سلولی گردند. بنابراین گیاهان با ایجاد یک سیستم دفاعی پویا مثل کاتالاز، سوپراکسید دیسموتاز و گلوتاتیون و اسیدآسکوربیک سبب جاروب کردن </span><span dir="LTR">ROS</span><span style="font-family:b nazanin;">­ها می­گردند. از سویی قارچ میکوریزا بهوسیله القا ریشه­های توسعه یافته موجب کاهش تنش اکسیداتیو در گیاه می­گردد. مکانیسم­های ممکن برای بهبود مقاومت به خشکی در گیاهان تلقیح شده با قارچ میکوریزا شامل افزایش هدایت هیدرولیکی سیستم ریشه، تنظیم روزنه­ای، جذب آب در سطوح پایین رطوبت خاک، تنظیم اسمزی و نگه­داری فشار تورگر حتی در شرایط پتانسیل آب بافتی، افزایش فعالیت فتوسنتزی، تجمع پرولین، کربوهیدرات و افزایش وضعیت تغذیه­ای می­باشد. علاوهبر این باکتری­های حل­کننده فسفات نیز نقش مهمی را در تغذیه فسفری از طریق افزایش قابلیت آن به گیاه به­واسطه رهاسازی فسفات از فرم غیرآلی به آلی از طریق حل­کردن و معدنی شدن بر عهده دارد. </span><br>
<strong><span style="font-family:b nazanin;">مواد و روش­ها:</span></strong><span style="font-family:b nazanin;"> به­منظور بررسی اثر باکتری <em>سودوموناس</em> و قارچ میکوریزا بر سیستم ریشه و فعالیت برخی آنزیم­های آنتیاکسیدان گندم دیم، آزمایشی مزرعهای به­صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در</span> <span style="font-family:b nazanin;">مزرعه</span><span style="font-family:b nazanin;"> تحقیقاتی </span><span style="font-family:b nazanin;">دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام در سال زراعی 93-1392 اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل عامل رقم گندم در دو سطح (کراس­سبلان و ساجی) و تیمار منابع کودی در هشت سطح شامل: </span><span style="font-family:b nazanin;">1) تیمار کنترل (</span><span style="font-family:b nazanin;">عدم مصرف هیچ منبع کودی</span><span style="font-family:b nazanin;">)، 2) </span><span style="font-family:b nazanin;">50 کیلوگرم در هکتار کود شیمیایی فسفر، 3) باکتری<em> سودوموناس پوتیدا</em>، 4) قارچ <em>گلوموس موسه</em>، 5) باکتری <em>سودوموناس پوتیدا </em>+ قارچ <em>گلوموس موسه</em>، 6) باکتری <em>سودوموناس پوتیدا </em>+ قارچ <em>گلوموس موسه</em> + 25 کیلوگرم در هکتار کود شیمیایی فسفر، 7) باکتری <em>سودوموناس پوتیدا </em>+ 25 کیلوگرم در هکتار کود شیمیایی فسفر و 8) قارچ <em>گلوموس موسه </em>+ 25 کیلوگرم در هکتار کود شیمیایی فسفر</span><span style="font-family:b nazanin;"> بودند.</span><br>
<strong><span style="font-family:b nazanin;">نتایج: </span></strong><span style="font-family:b nazanin;">نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که اثر برهم­کنش رقم × منابع کودی بر خصوصیات ریشه و فعالیت برخی آنزیم­های آنتی­اکسیدان و خصوصیات فیزیولوژیکی تأثیر معنیدار داشت؛ به­طوری­که رقم ساجی در تیمار </span> <span style="font-family:b nazanin;">قارچ <em>گلوموس موسه</em> + 25 کیلوگرم در هکتار کود شیمیایی فسفر</span> <span style="font-family:b nazanin;">موجب افزایش وزن تر ریشه </span><span style="font-family:b nazanin;">(2/5 گرم)، وزن خشک ریشه (308/0 گرم)، محتوای آب ریشه (6/4 گرم)، حجم مخصوص ریشه (00057/0 گرم وزن خشک ریشه بر سانتیمتر مکعب حجم خاک) و تراکم حجم ریشه (7/9 گرم وزن تر ریشه بر سانتی­متر مکعب حجم خاک) گردید. آنزیم </span><span style="font-family:b nazanin;">گلوتاتیون پراکسیداز، کاتالاز و قندهای محلول</span><span style="font-family:b nazanin;"> تحت</span><span style="font-family:b nazanin;">تأثیر اصلی رقم و منابع کودی معنی­دار گردید. رقم ساجی دارای بیش­ترین</span><span style="font-family:b nazanin;"> آنزیم </span><span style="font-family:b nazanin;">گلوتاتیون پراکسیداز، کاتالاز و قندهای محلول بود. در بین تیمارهای منابع کودی نیز باکتری <em>سودوموناس پوتیدا </em>+ قارچ <em>گلوموس موسه</em> + 25 کیلوگرم در هکتار کود شیمیایی فسفر</span><span style="font-family:b nazanin;"> دارای بیش­ترین میزان فعالیت آنزیم </span><span style="font-family:b nazanin;">گلوتاتیون پراکسیداز، کاتالاز و قندهای محلول در برگ بود. </span><br>
<strong><span style="font-family:b nazanin;">نتیجه­گیری:</span></strong><span style="font-family:b nazanin;">نتایج این پژوهش بیانگر اثر مثبت و معنی­دار باکتری­های حل­کننده فسفات و قارچ میکوریزا بر </span><span style="font-family:b nazanin;">سیستم ریشه و برخی صفات فیزیولوژیک</span><span style="font-family:b nazanin;"> در گندم در شرایط دیم بود. باکتری­های حل­کننده فسفات و قارچ میکوریزا موجب افزایش وزن تر ریشه</span><span style="font-family:b nazanin;">، وزن خشک ریشه، محتوای آب ریشه، حجم مخصوص ریشه و تراکم حجم ریشه</span><span style="font-family:b nazanin;"> نسبت به تیمار کنترل گردیدند، که این افزایش ریشه موجب بهبود رشد گیاه از طریق افزایش فعالیت خصوصیات فیزیولوژیکی و آنتی­اکسیدانی شد. با توجه به این­که کشت گندم</span><span style="font-family:b nazanin;"> دیم</span><span style="font-family:b nazanin;"> با تنش خشکی و گرما مواجه می­گردد، رقم ساجی و استفاده از قارچ میکوریزا می</span><span dir="LTR">­</span><span style="font-family:b nazanin;">تواند از طریق بهبود سیستم ریشه­دهی و افزایش سطح آنتی­اکسیدانتی گیاه بهترین نتیجه را در شرایط دیم از خود نشان دهد. </span></span></div>
واژههای کلیدی: پراکسید هیدروژن, تراکم حجم ریشه, حجم مخصوص ریشه, کاتالاز
163
188
http://arpe.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-34-47&slc_lang=fa&sid=1
رحیم
ناصری
10031947532846002068
10031947532846002068
Yes
مهرشاد
براری
10031947532846002069
10031947532846002069
No
محمد جواد
زارع
10031947532846002070
10031947532846002070
No
کاظم
خاوازی
10031947532846002071
10031947532846002071
No
زهرا
طهماسبی
10031947532846002072
10031947532846002072
No