fa بررسی واکنش ژنوتیپ‌های بومی شنبلیله به هدایت‌های الکتریکی مختلف خاک اکوفیزیولوژِی Ecophysiology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><strong><span style="font-family:b nazanin;">مقدمه: </span></strong><span style="font-family:b nazanin;">هدایت الکتریکی بالای خاک‌ به‌همراه بارندگی‌های کم و خشکی از عوامل مهم تاثیرگذار در کاهش تولید محصولات کشاورزی در مناطق خشک و نیمه‌خشک جهان است. با توجه به این‌که ایران در کمربند بیـابانی جهان قرار دارد در نتیجه با محدودیت آب و اراضی شور مواجهه می‌باشد. بنابراین هدف از این پژوهش بررسی واکنش پنج ژنوتیپ بومی شنبلیله کشور به هدایت الکتریکی خاک انجام شد.&nbsp; </span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;">مواد و روش‌ها: </span></strong><span style="font-family:b nazanin;">این پژوهش به‌صورت آزمایش فاکتوریل بر پایه بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار در شرایط گلخانه‌ای طی بهار و تابستان سال 1391 در مراغه انجام شد. فاکتورهای مورد بررسی شامل پنج توده بومی شنبلیله (اردستان، خراسان، سمنان، کاشان و نیشابور) و دو سطح مختلف هدایت الکتریکی</span> <span style="font-family:b nazanin;">(5/0به‌عنوان شاهد و ۵/1 میلی‌موس بر سانتی‌متر) بود. بذور ژنوتیپ‌های در گلدان‌هایی که با 3 کیلوگرم با خاک دارای هدایت الکتریکی مختلف پر شده بودند کشت شدند و در محیط گلخانه</span> <span style="font-family:b nazanin;">(طول روز و طول شب به‌ترتیب 16 و 8 ساعت، دمای روز و شب به‌ترتیب 27 و 18 درجه سانتی‌گراد) قرار گرفتند. 90 روز پس از کاشت، 17 صفت مورفولوژیکی، فنولوژیکی و فیزیولوژیکی مختلف اندازه‌گیری گردید. </span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"></span></span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;">نتایج: </span></strong><span style="font-family:b nazanin;">نتایج نشان داد که افزایش هدایت الکتریکی خاک سبب تاخیر در سبز کردن بذور و ظهور گل‌ها شد. طول و حجم ریشه، تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف، وزن تر و خشک ریشه و ساقه، طول ساقه و میزان نیتروژن ساقه تحت تاثیر افزایش هدایت الکتریکی خاک کاهش یافتند. بین ژنوتیپ‌های آزمایشی از نظر صفات تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف، طول و وزن خشک ساقه، میزان عناصر فسفر، نیتروژن، پتاسیم و سدیم اندام هوایی از نظر آماری تفاوت‌های معنی‌داری وجود داشت. مطابق نتایج، مقاوم‌ترین و حساس‌ترین ژنوتیپ‌ها در شرایط هدایت الکتریکی بالا به‌ترتیب ژنوتیپ‌های کاشان و اردستان بودند. </span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;">نتیجه‌گیری: </span></strong><span style="font-family:b nazanin;">نتایج این پژوهش حاکی از وجود تنوع در ژرم‌پلاسم بومی شنبلیله کشور از نظر واکنش در برابر هدایت الکتریکی خاک بوده و حفاظت از ژرم‌پلاسم بومی این گیاه در کشور، ارزیابی و شناسایی سایر توده‌های بومی از نظر تحمل یا حساسیت به هدایت الکتریکی خاک ضروری می‌باشد. هم‌چنین استفاده از توده‌های بومی مقاوم برای توسعه کشت شنبلیله در مناطقی با مشکل هدایت الکتریکی بالای خاک (شوری) توصیه می‌شود.</span></span></div> واژه‌های کلیدی: تنوع ژنتیکی, خاک شور, صفات فیزیولوژیک, نسبت پتاسیم به سدیم 88 105 http://arpe.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-34-43&slc_lang=fa&sid=1 صغری صابونی 10031947532846002087 10031947532846002087 No داود صادق‌زاده اهری 10031947532846002088 10031947532846002088 Yes محمد جواد نظری دلجو 10031947532846002089 10031947532846002089 No غلمرضا ولی‌زاده اوصالو 10031947532846002090 10031947532846002090 No