fa تأثیر محلول‌پاشی فرم‌های مختلف آهن بر عملکرد و غلظت عناصر ریزمغذی دانه گندم تحت شرایط کاربرد نیتروژن اکوفیزیولوژِی Ecophysiology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><strong><span style="font-family:b nazanin;">مقدمه:</span></strong><span style="font-family:b nazanin;"> کمبود آهن و نیتروژن محدودیت اصلی در تولید گندم است و یک نگرانی جهانی در مورد تغذیه انسان می&shy;‌باشد. از طرفی با توجه به رشد جمعیت و افزایش تقاضا برای غذا و تأمین امنیت غذایی، غلات مهم‌ترین منبع انرژی و پروتئین در تغذیه انسان می‌&shy;باشد. در همین راستا، پژوهش حاضر به‌منظور برررسی تأثیر محلول&shy;‌پاشی فرم&shy;‌های مختلف آهن بر کیفیت و عملکرد دانه گندم در شرایط کاربرد و بدون کاربرد نیتروژن انجام گردید.</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><span style="position: absolute; z-index: 251660288; left: 0px; margin-top: 202px; width: 215px; height: 2px; margin-left: 275px;"><img alt="" height="2" src="file:///C:/Users/ferdos/AppData/Local/Temp/msohtmlclip1/01/clip_image002.png" width="215" ></span><strong><span style="font-family:b nazanin;">مواد و روش‌&shy;ها:</span></strong><span style="font-family:b nazanin;"> به‌منظور بررسی تأثیر محلول‌پاشی فرم‌&shy;های مختلف آهن و نیتروژن بر عملکرد و کیفیت دانه گندم، یک آزمایش به‌صورت فاکتوریل با طرح پایه بلوک‌&shy;های کامل تصادفی با چهار تکرار در سال زراعی 1393 اجرا شد. در این مطالعه، هفت سطح محلول‌&shy;پاشی فرم&shy;‌های مختلف آهن (بدون کاربرد (شاهد)، </span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Fe-SO₄</span></span><span style="font-family:b nazanin;">، </span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Fe-EDTA</span></span><span style="font-family:b nazanin;">، </span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Fe-Citrate</span></span><span style="font-family:b nazanin;">، </span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Fe-EDDHMA</span></span><span style="font-family:b nazanin;">، </span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Fe-EDDHSA</span></span><span style="font-family:b nazanin;"> و </span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Fe-EDDHA</span></span><span style="font-family:b nazanin;">) و دو سطح مصرف نیتروژن (عدم کاربرد و کاربرد 1 درصد وزنی به حجمی اوره در محلول اسپری) در نظر گرفته شدند. پس از برداشت وزن میانگره پدانکل، وزن میانگره پنالتیمیت، طول پدانکل، طول پنالتیمیت، ارتفاع بوته، تعداد سنبلچه بارور، تعداد دانه در سنبله، وزن هزار دانه، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک، شاخص برداشت، غلظت روی در دانه، غلظت آهن در دانه، غلظت مس در دانه و غلظت منگنز در دانه اندازه‌&shy;گیری شدند.</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><strong><span style="font-family:b nazanin;">نتایج:</span></strong><span style="font-family:b nazanin;"> نتایج تجزیه واریانس داده&shy;‌ها نشان داد که اثر فرم&shy;‌های مختلف آهن بر طول پنالتیمیت، تعداد دانه در سنبله، شاخص برداشت، غلظت آهن در دانه و غلظت منگنز در دانه معنی&shy;‌دار بود. محلول&shy;‌پاشی نیتروژن بر تمام صفات اندازه‌&shy;گیری شده به جز وزن میانگره پنالتیمیت، طول پدانکل، طول پنالتیمیت، ارتفاع بوته، تعداد سنبلچه بارور، وزن هزار دانه و شاخص برداشت معنی&shy;‌دار بود و آن‌ها را افزایش داد. اثر متقابل فرم‌&shy;های مختلف آهن و محلول‌&shy;پاشی نیتروژن بر غلظت آهن در دانه معنی&shy;‌دار بود. بیشترین میزان غلظت آهن در دانه به میزان 7/124 میلی&shy;گرم بر کیلوگرم ماده خشک از کاربرد </span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Fe-EDDHMA</span></span><span style="font-family:b nazanin;"> همراه با محلول&shy;‌پاشی نیتروژن حاصل گردید و کمترین میزان غلظت آهن در دانه به میزان 5/81 میلی‌&shy;گرم بر کیلوگرم ماده خشک از تیمار شاهد بدست آمد.</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><strong><span style="font-family:b nazanin;">نتیجه‌&shy;گیری:</span></strong><span style="font-family:b nazanin;"> به‌خاطر سهولت استفاده، ارزان و در دسترس بودن سولفات آهن برای کشاورزان، توصیه می‌گردد این فرم آهن به‌همراه نیتروژن برای تولید عملکرد مناسب و بهبود خصوصیات کیفی دانه مورد استفاده قرار گیرد.</span></span></div> واژه‌های کلیدی: خاک‌های آهکی, عناصر ریزمغذی, غنی‌سازی زیستی, آهن, نیتروژن, گندم 16 36 http://arpe.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-34-39&slc_lang=fa&sid=1 عزت‌اله اسفندیاری 10031947532846002102 10031947532846002102 Yes رعنا طاهری 10031947532846002103 10031947532846002103 No مجید عبدلی 10031947532846002104 10031947532846002104 No