fa کاهش اثرات تنش خشکی در گیاه رزماری (Rosmarinus officinalis L) با استفاده از باکتری محرک رشد اکوفیزیولوژِی Ecophysiology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:18px;"><strong><span style="font-family:b nazanin;">چکیده</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;">مقدمه:</span></strong><span style="font-family:b nazanin;"> تنش‌های محیطی جزء مهم‌ترین عوامل کاهش عملکرد گیاهان دارویی به‌شمار می&shy;روند و استفاده از مواد تنظیم‌کننده رشد گیاهان نظیر باکتری‌های محرک رشد می‌تواند راهکاری برای کاهش اثرات تنش خشکی باشد. عوامل محیطی از یک سو باعث تغییراتی در رشد گیاهان دارویی و از طرف دیگر موجب تغییر در مقدار و کیفیت مواد موثره آن‌ها نظیر آلکالوئیدها، گلیکوزیدها، استروئیدها و </span><span style="font-family:b nazanin;">روغن‌های فرار (اسانس‌ها) می‌گردند. </span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;">مواد و روش‌‌ها</span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">:</span></strong><span style="font-family:b nazanin;"> آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک کامل تصادفی با 12 تیمار در 4 تکرار در گلخانه دانشگاه کاشان انجام شد. عامل اول آبیاری در 3 سطح شامل آبیاری در حد ظرفیت زراعی (</span><span dir="LTR">FC</span><span style="font-family:b nazanin;">)، تنش ملایم (</span><span dir="LTR">2/3 FC</span><span style="font-family:b nazanin;">)، و تنش شدید (</span><span dir="LTR">1/3 FC</span><span style="font-family:b nazanin;">) بود که تیمارهای خشکی پس از اسقرار کامل پایه‌های کشت شده انجام گرفت. عامل دوم سویه باکتری محرک رشد در چهار سطح شاهد (صفر) و افزودن ^10-10، ^8-10 و^6-10 مولار به خاک گلدان‌ها به‌صورت محلول قبل از اعمال تنش</span><span style="font-family:b nazanin;"> خشکی بود. به‌منظور تعیین ظرفیت زراعی خاک ابتدا جرم مخصوص ظاهری خاک محاسبه شد. سپس براساس مقدار جرم خاک گلدان‌ها ارتفاع خاک تنظیم شد. سپس با قرار دادن زیرگلدانی در کف گلدان، تا حد اشباع با استوانه مدرج آب اضافه گردید. سپس وزن گلدان و خاک اشباع با ترازو تعیین گردید و سر گلدان‌ها با پلاستیک پوشانده شد و پس از گذشت 48 ساعت مجدداً گلدان‌ها توزین شد و اختلاف وزن، مقدار آب ثقلی است. از کسر وزن آب ثقلی از میزان آب اولیه، آب لازم برای ظرفیت زراعی محاسبه گردید. </span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;">نتایج:</span></strong><span style="font-family:b nazanin;"> از نتایج بدست آمده مشخص شد که استفاده از ماده تنظیم‌کننده رشد گیاهی (باکتری محرک رشد) برای حفظ عملکرد اقتصادی گیاهان تحت تنش ضروری و قابل توجیه است. نتایج نشان داد که کاهش آبیاری تاثیر معنی‌داری در کاهش پارامترهای رشد شامل وزن خشک، طول ریشه، ارتفاع گیاه و عملکرد اسانس داشت. براساس نتایج، درصد اسانس با کاهش آبیاری، افزایش معنی‌داری را در سطح یک درصد نشان داد؛ به‌طوری‌که درصد اسانس از 34/0 در تیمار آبیاری کامل به 85/0 در تنش شدید و استفاده از ^8-10 مولار باکتری رسید.</span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;">نتیجه‌گیری:</span></strong><span style="font-family:b nazanin;"> به‌طور کلی نتایج حاصل از آزمایش نشان داد که استفاده از این باکتری از طریق تحریک افزایش پارامترهای رشد و عملکرد ماده خشک رزماری باعث افزایش عملکرد اسانس این گیاه شد و راهکار مناسبی برای مقابله با شرایط تنش خشکی می‌باشد.</span><br> <strong><em><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;">واژه‌های کلیدی:</span></span></em></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"> باکتری، تنش، درصد اسانس، ظرفیت زراعی، وزن خشک&nbsp;</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><span style="font-family:times new roman;"><strong>Abstract</strong><br> <strong>Introduction:</strong> Environmental stresses are one of the most important factors in reducing the yield of medicinal plants and using of plant growth regulators such as PGPR (<a href="https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3571425/">Plant Growth-Promoting Rhizobacteria</a>) can be a way to reduce the effects of drought stress. Environmental factors, cause changes in the growth of medicinal plants and on the other hand alter the amount and quality of their active substances, such as alkaloids, glycosides, steroids, volatile oils (essential oils).<br> <strong>Materials and methods:</strong> The experiment was conducted factorial based on a randomized complete block design with 12 treatments in 4 replications at greenhouse of Kashan University. The first factor was irrigation at 3 levels including irrigation at field capacity (FC), mild stress (2.3 FC) and severe stress (1.3 FC), that were applied after establishment of seedlings. The second factor was bacterial growth amount in 4 levels including control (0) and the addition of 10^-10, 10^-8 and 10^-6molar to the potted soil as a solution before applying drought stress. In order to determine the soil field capacity, soil bulk density was first calculated. Then the soil height was adjusted based on the amount of soil density in the pots. Subsequently, by placing the subfamily on the floor of the pot, saturated water was added to the soil. Then the weight of the pot and the saturated soil was determined by the balance and the pots were covered by plastic. After 48 hours, the pots were weighed again. The weight difference is the amount of gravity water. From the weight fraction of gravity water from the initial water content, the required water for the field capacity was calculated.<br> <strong>Results:</strong> It was found that the use of PGPR is essential for maintaining the economic performance of plants under stress. The results showed that reduced irrigation had a significant effect on decreasing the growth parameters including dry weight, root length, plant height and essential oil yield. According to the results, the percentage of essential oil with reducing irrigation decreased significantly at 1% level, so that the percentage of essential oil from 0.34% in full irrigation treatment was increased to 0.85% in severe stress and the use of 10^-8 molar bacteria.<br> <strong>Conclusions: I</strong>n general, the data of the experiment showed that the use of this bacterium by stimulating the growth parameters and the performance of dry matter of rosemary increased the essential oil yield of this plant and is a suitable strategy for coping with drought stress conditions<strong>.</strong><br> <strong><em>Keywords:</em></strong> <a name="OLE_LINK4"></a><a name="OLE_LINK3"><span style="color:#000000;">Bacteria, Stress, Essential oil percentage, Field capacity, </span></a>Dry weight</span></span></div> 67 80 http://arpe.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-34-30&slc_lang=fa&sid=1 Reza Dehghani Bidgoli رضا دهقانی بیدگلی 10031947532846001867 10031947532846001867 Yes Nazanin Azrnejad نازنین آذرنژاد 10031947532846001868 10031947532846001868 No Maryam Akhbari مریم اخباری 10031947532846001869 10031947532846001869 No