fa بررسی تغذیه برگی عناصر روی و آهن به فرم نانو بر رشد و عملکرد لوبیا چشم بلبلی در شرایط تنش کم‌آبی اکوفیزیولوژِی Ecophysiology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><strong><span style="font-family:b nazanin;">چکیده</span></strong><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;">مقدمه:</span></strong><span style="font-family:b nazanin;"> کمبود آب عامل مهمی در تولید محصولات کشاورزی می&shy;‌باشد؛ و یکی از آثار سوء تنش رطوبتی بر رشد و تولید گیاهان زراعی کاهش جذب عناصر کم&shy;‌مصرف توسط ریشه گیاهان می‌&shy;باشد. از طرفی دیگر با توجه به رشد جمعیت و افزایش تقاضا برای غذا و تامین امنیت غذایی، لگوم&shy;‌ها مهم‌ترین منبع پروتئین در تغذیه انسان می&shy;‌باشند. در همین راستا، پژوهش حاضر به&shy;‌منظور بررسی تأثیر محلول‌پاشی عناصر کم‌&shy;مصرف (آهن و روی) بر برخی خصوصیات رشدی و عملکرد لوبیا چشم بلبلی در شرایط تنش کم‌&shy;آبی انجام گردید.</span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;">مواد و روش&shy;‌ها:</span></strong><span style="font-family:b nazanin;"> این پژوهش به</span><span style="font-family:b nazanin;">&shy;صورت اسپلیت</span> <span style="font-family:b nazanin;">پلات در</span> <span style="font-family:b nazanin;">قالب طرح</span> <span style="font-family:b nazanin;">بلوک&shy;‌های</span> <span style="font-family:b nazanin;">کامل</span> <span style="font-family:b nazanin;">تصادفی</span> <span style="font-family:b nazanin;">با سه</span> <span style="font-family:b nazanin;">تکرار</span><span style="font-family:b nazanin;"> در مزرعه‌&shy;ای واقع در شهرستان شوشتر طی سال زراعی 94-1393 اجرا</span><span style="font-family:b nazanin;"> گردید.</span><span style="font-family:b nazanin;"> تیمارهای آزمایش شامل تنش کم‌آبی به‌&shy;عنوان کرت اصلی در سه سطح (شاهد (آبیاری معمول)، قطع آبیاری در مرحله 50 درصد گلدهی و قطع آبیاری در مرحله 50 درصد غلاف‌&shy;دهی) و محلول&shy;‌پاشی عناصر کم‌&shy;مصرف به‌&shy;عنوان عامل فرعی در چهار سطح (شاهد (محلول‌&shy;پاشی با آب معمولی)، محلول‌پاشی روی (با غلظت 5/1 در هزار)، آهن (با غلظت 2 در هزار) و ترکیب آن‌ها) بودند. محلول‌پاشی عناصر، در دو مرحله 60 و 75 روز بعد از کاشت صورت گرفت. صفات مورد بررسی عبارتند از: شاخص سطح برگ، تعداد برگ، وزن خشک برگ و ساقه، ارتفاع اولین غلاف از سطح خاک، تعداد گره بر روی ساقه اصلی، تعداد شاخه فرعی فرعی، قطر ساقه و عملکرد دانه بودند.</span><br> &nbsp;<br> <strong><span style="font-family:b nazanin;">نتایج:</span></strong><span style="font-family:b nazanin;"> نتایج نشان داد که اعمال تنش خشکی در مراحل گلدهی و غلاف‌دهی باعث کاهش معنی‌&shy;دار صفات مورد بررسی می‌شود. البته تأثیر تنش خشکی در مرحله غلاف‌&shy;دهی در مقایسه با مرحله گلدهی بیشتر بود. اعمال تنش خشکی در مرحله غلاف‌&shy;دهی باعث کاهش معنی&shy;‌دار تعداد برگ، وزن خشک برگ، ارتفاع اولین غلاف از سطح خاک، تعداد گره بر روی ساقه اصلی و قطر ساقه به&shy;ترتیب به&shy;‌میزان 50، 36، 29، 44 و 18 درصد نسبت به شاهد (عدم تنش) گردید. هم‌چنین نتایج نشان داد محلول‌پاشی عناصر کم‌&shy;مصرف باعث افزایش معنی‌دار صفات مورد بررسی گردید؛ که در بین سطوح محلول‌پاشی، تأثیر کاربرد ترکیبی عناصر آهن و روی در مقایسه با کاربرد این عناصر به تنهایی، بیشتر بود. مطابق نتایج برهم&shy;کنش تیمارها، کمترین میزان شاخص سطح برگ، وزن خشک ساقه، تعداد شاخه فرعی فرعی و عملکرد دانه در شرایط تنش در مرحله غلاف‌&shy;دهی و عدم محلول‌پاشی عناصر کم‌&shy;مصرف مشاهده گردید. کاربرد توأم آهن و روی در شرایط عدم تنش، تنش در مراحل گلدهی و غلاف&shy;‌دهی باعث افزایش معنی‌&shy;دار عملکرد دانه به&shy;‌ترتیب به&shy;‌میزان 19، 15 و 36 درصد نسبت به شاهد (عدم محلولپاشی) گردید. </span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;">نتیجه‌&shy;گیری:</span></strong><span style="font-family:b nazanin;"> در مجموع نتایج نشان داد گرچه محلول‌پاشی عناصر آهن و روی موجب افزایش رشد و عملکرد گیاه گردید؛ اما در شرایط تنش کاربرد ترکیبی این عناصر در کاهش اثرات سوء ناشی از تنش موثرتر واقع گردید. بنابراین، با توجه به محدودیت عناصر آهن و روی در مناطق خشک و نیمه‌خشک، محلول‌پاشی یک روش کاربردی به‌&shy;منظور افزایش سطح عناصر کم‌مصرف در گیاهان می&shy;‌باشد که می&shy;تواند اثرات تنش کم‌&shy;آبی بر رشد و عملکرد لوبیا چشم بلبلی را کاهش دهد.</span><br> <strong><em><span style="font-family:b nazanin;">واژه‌های کلیدی:</span></em></strong><span style="font-family:b nazanin;"> خشکی، عناصر کم‌&shy;مصرف، محلول&shy;‌پاشی، خصوصیات، لوبیا</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:times new roman;"><strong>Abstract</strong><br> <strong>Introduction: </strong>Water deficit is the major limiting factor in agriculture crops production, and one of the negative effects of water stress on growth and crop production is micronutrient uptake reduction by plant root. In the other side considering population rising and increased demand for food and providing food security, legumes are the most important source of protein in human nutrition. In this regard, the objective of this research was to investigate the effect of foliar application of micronutrients (Zn and Fe) on some growth characteristics and yield of cowpea under drought stress conditions.<br> <strong>Materials and Methods:</strong> This experiment was carried out as a split plot in randomized complete block design with three replications in a field located in shooshtar city, during the growing season of 2014-2015. Water stress at three levels (control, cut off irrigation in 50% flowering and 50% pod formation stages) were assigned as main plots and micronutrients foliar application in four levels (control, Zn foliar application (1.5 ml/lit), Fe foliar application (2 ml/lit) and mixture of two elements) were randomized in sub-plots. Elements spray was done two times at 60 and 75 day after planting. Studied traits were leaf area index, leaf number, leaf dry weight, dry weight of stem, height of first pod insertion, number of nodules on main stem, number of secondary-lateral branches, stem diameter and grain yield.<br> <strong>Results:</strong> Results indicated that the drought stress at flowering and podding stages decreased all investigated trait. Obviously, drought stress had more effect on podding stage than flowering stage. Number of leaf, dry weight of leaf, height of first pod insertion, number of nodules on main stem and stem diameter were decreased in drought stress at podding stage by 50, 36, 29, 44 and 18 percent in comparison to control (normal irrigation), respectively. Also, the results showed that foliar application of micronutrients increased significantly abovementioned traits. The effect of two elements mixture was more than single application of each element. The results of interaction effects of water stress and foliar application indicated that the minimum leaf area index, dry weight of stem, number of secondary-lateral branches and grain yield was obtained in no foliar application of micronutrients and cutting irrigation at podding stage. Also, the results indicated usage of two elements combination in normal and drought stress at flowering and podding stages increased the grain yield by 19, 15 and 36 percent compared to control&nbsp; (no spray) treatment, respectively.<br> <strong>Conclusion:</strong> Generally, however foliar application of Fe and Zn caused to growth and yield increasing, but in drought stress mixture of the two elements had a better impact for minimizing stress effects. Therefore, according to the limitations of soil Zn and Fe in arid and semi-arid area, spray application is an applied method to increase of micronutrients level in plants which can improve the impact of water deficit on growth and yield of cowpea.<br> <strong><em>Keywords:</em></strong> Drought, Micronutrients, Spray, Properties, Cowpea</span></span></div> 109 136 http://arpe.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-34-22&slc_lang=fa&sid=1 Vida Varnaseri Ghandali ویدا ورناصری قندعلی 10031947532846001590 10031947532846001590 No Abbas Nasiri Dehsorkhi عباس نصیری دهسرخی 10031947532846001591 10031947532846001591 Yes