fa تأتیر قارچ‌های میکوریزا بر رنگیزه‌های فتوسنتزی گیاه دارویی آویشن در خاک آلوده به فلزات سنگین اکوفیزیولوژِی Ecophysiology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><strong><span style="font-family:b nazanin;">چکیده</span></strong><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;">مقدمه:</span></strong><span style="font-family:b nazanin;"> یکی از روش‌های نوین و کم‌&shy;هزینه برای پالایش خاک‌های آلوده، استفاده از گیاهان </span><span style="font-family:b nazanin;">(</span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Phytoremediation</span></span><span style="font-family:b nazanin;">)</span><span style="font-family:b nazanin;"> می‌&shy;باشد. گیاه‌&shy;پالایی یک تکنولوژی در حال ظهور است که با بهره‌گیری از گیاهان و سپس ریزجانداران موجود در ریزوسفر برای حذف کردن، تغییر دادن یا محدود کردن مواد شیمیایی سمی در خاک، رسوبات، آب‌های زیرزمینی، آب‌های سطحی و حتی اتمسفر استفاده می&shy;‌شود. بنابراین هدف از این تحقیق بررسی اثر گیاه&shy;‌پالایی گیاه دارویی آویشن دنایی همزیست با قارچ‌&shy;های میکوریزا بر رنگیزه&shy;‌های فتوسنتزی در خاک آلوده به سرب و کادمیم بود.</span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;">مواد و روش‌ها:</span></strong><span style="font-family:b nazanin;"> این تحقیق به‌صورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در گلخانه پژوهشکده کشاورزی دانشگاه زابل اجرا گردید. فاکتور اول شامل چهار سطح از فلزات سنگین (شاهد (خاک عاری از فلزات سنگین)، سرب (100 میلی‌گرم در کیلوگرم)، کادمیم (15 میلی‌گرم در کیلوگرم) و سرب+کادمیم) و فاکتور دوم تیمار قارچ مایکوریزا در پنج سطح </span><span style="font-family:b nazanin;">(</span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">G. intraradices</span></span></em><em><span style="font-family:b nazanin;">، </span></em><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">G. mosseae</span></span></em><em><span style="font-family:b nazanin;">، </span></em><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-family:times new roman;">G.</span> fasciculatum</span></span></em><span style="font-family:b nazanin;">، ترکیب هر سه سویه و شاهد (عدم تلقیح)) بودند.</span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;">نتایج:</span></strong><span style="font-family:b nazanin;"> نتایج تجزیه واریانس داده‌&shy;ها نشان داد که، اثرات ساده فلزات سنگین سرب و کادمیم، قارچ&shy;‌های میکوریزا و اثرات متقابل آن‌ها بر مقادیر کلروفیل </span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">a</span></span><span style="font-family:b nazanin;">، شاخص کلروفیل و کارتنوئید معنی‌دار بودند؛ در حالی‌که بر میزان کلروفیل</span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">b </span></span><span style="font-family:b nazanin;">&nbsp;اثر معنی‌دار نداشتند. براساس نتایج، بیشترین میزان کلروفیل </span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">a</span></span><span style="font-family:b nazanin;"> (354/0 میلی‌گرم/گرم وزن‌تر) در تیمار شاهد (عدم استعمال فلزات سنگین در بستر و عدم همزیستی با مایکوریزا)، بالاترین شاخص کلروفیل (39/0 میلی‌گرم/گرم وزن‌تر) در تیمار همزیست با قارچ </span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">G</span></span></em><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">. </span></span></em><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">fasiculatum</span></span></em><span style="font-family:b nazanin;"> و در حضور فلز سنگین کادمیم در بستر و بیشترین مقدار کارتنوئید (95/1 میلی‌گرم/گرم وزن‌تر) در تیمار همزیست با هر سه سویه قارچ و حضور فلز سنگین سرب در بستر مشاهده گردید.</span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;">نتیجه‌گیری:</span></strong><span style="font-family:b nazanin;"> نتایج این تحقیق نشان داد که، قارچ‌&shy;های میکوریزا اثر معنی‌داری بر غلظت سرب و کادمیم در شاخساره و ریشه گیاه آویشن دنایی داشتند. به‌طور کلی می&shy;‌توان اذعان نمود که همزیستی با قارچ‌&shy;های میکوریزا اثرات مخرب فلزات سنگین بر رنگیزه‌&shy;های فتوسنتزی را بهبود می&shy;‌بخشد و باعث کاهش سمیت آن‌ها می&shy;‌گردد.</span><br> <strong><em><span style="font-family:b nazanin;">واژه‌های کلیدی:</span></em></strong><span style="font-family:b nazanin;"> رنگیزه‌&shy;های فتوسنتزی، فلزات سنگین، قارچ میکوریزا، گیاه&shy;‌پالایی</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:times new roman;"><strong>Abstract</strong><br> <strong>Introduction:</strong> Using plants is one of the new and low cost methods for refining contaminated soils (Phytoremediation). Phytoremediation is an emerging technology that utilizes plants and microorganisms found in rhizosphere used to delete, modify or limit the toxic chemicals in soil, sediments, groundwater, surface water and even the atmosphere. Therefore, aim of this project is effect investigation of phytoremediation ability of <em>Thymus daenensis</em> medicinal plant symbiotic with mycorrhizae fungi on photosynthetic pigments in polluted soils of lead and cadmium.<br> <strong>Materials and Methods:</strong> This experiment was conducted in a factorial based on randomized complete design with three replications at greenhouse of Agricultural Institute of Zabol University. The first factor was four levels of heavy metals (control (zero), lead (100 mg/kg), cadmium (15 mg/kg) and lead + cadmium) and the second factor was fungal treatments in five levels (control (non-inoculated)<em>, G. intraradices</em>, <em>G. Mosseae</em>, <em>G. fasciculatum</em> and combination of all three species.<br> <strong>Results: </strong>The results showed that different treatments containing lead and cadmium heavy metals and mycorrhizael fungi have significant effect on chlorophyll a, chlorophyll index and carotenoids; while there was no significant effect on chlorophyll b. According to the results, maximum amount of chlorophyll a (0.354 mg/g FW) was obtained in control (non-application of heavy metals and mycorrhizae symbiosis), maximum of chlorophyll index (0.39 mg/g FW) was observed in treatment of polluted soil by cadmium and inoculated with <em>G. fasiculatum</em> and high level of carotenoids (1.95 mg/g FW) was obtained in contaminated soil with lead and inoculated with three fungus spices.<br> <strong>Conclusion</strong><strong>:</strong> The results of this study showed that mycorrhizae fungus had a significant effect on the concentration of lead and cadmium in shoots and roots of <em>Thymus daenensis</em> medicinal plant. In general, symbiosis with mycorrhizael fungi improved the toxicant effects of heavy metals on photosynthetic pigments and reduces their toxicity.<br> <strong><em>Keywords</em>: </strong>Photosynthetic pigments, Heavy metals, Mycorrhizael fungi, Phytoremediation</span></span></div> 91 108 http://arpe.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-34-21&slc_lang=fa&sid=1 Zeynab Mohkami زینب محکمی 10031947532846001611 10031947532846001611 Yes Fatemeh Bidarnamani فاطمه بیدرنامنی 10031947532846001612 10031947532846001612 No Hasan Ghorbani Ghozhdi حسن قربانی قوژدی 10031947532846001613 10031947532846001613 No Zahra Ghaffari Moghadam زهرا غفاری مقدم 10031947532846001614 10031947532846001614 No