2

fa اثر نظامهای مختلف زراعی و کنترل علف هرز بر عملکرد و اجزای عملکرد گندم (Triticum aestivum L.) Effect of Crop Rotation Systems on Yield and Yield Components of Wheat (Triticum aestivum L.) پژوهشي Research شش نظام زراعی: گندم- گندم، گندم-کلزا، گندم- نخود، گندم- پنبه، گندم- هندوانه و گندم- آفتابگردان با ستفاده از طرح اسپیلت پلات در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در سالهای 90 - 1386 بررسی شدند. پلاتهای اصلی به تناوبهای زراعی و پلاتهای فرعی به مبارزه و عدم مبارزه با علفهای هرز اختصاص یافتند. اثر تناوب و تیمار کنترل علفهای هرز بر کلیه صفات اندازه گیری شده معنی دار بود. نتایج نشان داد بیشترین عملکرد دانه ( 5606 کیلوگرم در هکتار)، تعداد سنبله در مترمربع ( 457 ) و وزن هزار دانه ( 38 گرم) در تناوب گندم- نخود مشاهده گردید. بیشترین و کمترین شاخص برداشت به ترتیب از تناوبهای گندم- پنبه (34/5 درصد) و گندم- آفتابگردان (28/1 درصد) به دست آمد. بین تیمارهای مبارزه و عدم مبارزه با علفهای هرز اختلاف معنی داری مشاهده شد. به طوری که صفات عملکرد و اجزای عملکرد گندم در تیمارهای اعمال علفکش بیشتر بود. در مجموع وجود گیاه لگوم علت افزایش عملکرد دانه گندم در این تیمارها بود. Six systems of crop rotation 1) wheat - wheat 2) wheat - canola 3) wheat – chickpea 4) wheat - cotton 5) wheat - watermelon 6) wheat - sunflower were carried out in 2007-2011. A split plot was used in the form of randomized complete block design with three replications. The main plots were systems of crop rotation and subplot consisted of weed control and no control. The crop rotation system and weed control had significant effects on all measured characteristics. Results indicated that the highest grain yield (5606 kg/ha), number of spikes per square meter (457 spikes), l000 seed weight (38 gr) were obtained using wheat – chickpea rotation. The highest and lowest harvest indices were obtained using rotation of wheat - cotton (34.51%) and wheat - sunflower (28.12%). There was a significant differences between weed control treatments and no control. Grain yield and yield components showed higher amounts in weed control treatments. On the whole, higher grain yield of wheat was gained using legume plant in rotation. تناوب, علف هرز, لگوم. Leguminose, Rotation, Weed 71 81 http://arpe.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-28-1&slc_lang=fa&sid=1 سمانه سادات پرپین‌چی samane.parpinchi@yahoo.com 1003194753284600138 1003194753284600138 Yes عباس بیابانی abs346@yahoo.com 1003194753284600139 1003194753284600139 No حسین‌علی فلاحی hafallahi@gmail.com 1003194753284600140 1003194753284600140 No عبدالعزیز حقیقی Azizhaghighi@yahoo.com 1003194753284600141 1003194753284600141 No