fa تحلیل اقتصادی تأثیر رژیم‌های مختلف آبیاری بر عملکرد برنج اکوفیزیولوژِی Ecophysiology پژوهشي Research <p dir="RTL" style="margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:14.2pt;line-height:normal;text-autospace:none;"><strong><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">به‌منظور بررسی اثرات رژیم&shy;های مختلف آبیاری، بهبود بهره&shy;وری آب مصرفی و حصول عملکرد مناسب در کشت نشایی برنج تحقیقی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک&shy;های کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی </span></span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">موسسه تحقیقات برنج کشور (آمل) در سال 1390 به اجرا درآمد. تیمارها شامل رژیم&shy;های مختلف آبیاری شامل تناوب خشکی و رطوبت (</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.5pt;">AWD</span></span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">)، کشت نیمه خشک (</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.5pt;">SDC</span></span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">)، ترکیب آب کم&shy;عمق با تناوب خشکی و رطوبت (</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.5pt;">SWD</span></span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">)، روش سنتی (</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.5pt;">TI</span></span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">)</span></span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> و دو رقم</span></span></span></strong> <strong><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">طارم محلی (بومی) و فجر (اصلاح شده) بودند. نتایج حاصل از تجزیه واریانس نشان داد که، ارقام مورد استفاده و هم‌چنین رژیم&shy;های مختلف آبیاری از نظر مصرف آب و عملکرد شلتوک تفاوت کاملاٌ معنی&shy;داری داشتند. با این وجود برهمکنش بین رژیم&shy;های مختلف آبیاری و ارقام معنی&shy;دار نبود. تیمار رژیم </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.5pt;">AWD</span></span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> با مصرف آب 70/4481 مترمکعب در هکتار (حدود 5/39 درصد صرفه&shy;جویی در مصرف آب)، نسبت درآمد ناخالص به هزینه تولید (برابر با 89/1) و</span></span></span></strong> <strong><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;تنها 6/7 درصد کاهش سود خالص در واحد سطح (از 44957916 به 41559671 ریال در هکتار)، در مقایسه با دیگر رژیم&shy;های آبیاری (به ویژه آبیاری سنتی) بیش&shy;ترین کارایی را داشت. رژیم آبیاری </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.5pt;">SDC</span></span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> با داشتن میزان نسبت درآمد ناخالص به هزینه کل برابر با 86/1 و حدود 5/45 درصد کاهش مصرف آب نسبت به تیمار </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.5pt;">TI</span></span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> و 5/11 درصد کاهش سود خالص در واحد سطح (از 44957916 به 39803690 ریال در هکتار) در مرتبه بعدی قرار گرفت. در مجموع و به استناد به نتایج تحلیل زراعی و اقتصادی دو رژیم آبیاری </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.5pt;">AWD</span></span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></span></strong>&nbsp;<strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.5pt;">SDC</span></span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">به‌عنوان تیمارهای برتر معرفی می&shy;گردند</span></span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">.&nbsp;</span></span></span></strong></p> <p style="text-align: justify;"><span style="font-family:times new roman;">In order to investigate different irrigation regimes effects, water productivity and proper yield achievement in rice rotation, a research was conducted in factorial based on randomized complete blocks design with three replications at the experimental field of Rice Research Institute (Amol), in 2011. Treatments were four irrigation levels including alternative wetness and dryness (AWD), semi-dry cultivation (SDC), low depth with wetness and dryness combination (SWD), traditional irrigation method (TI) and two rice cultivars of Tarom (Local cultivar) and Fajr (improved cultivar). Results of variance analysis showed that cultivars and irrigation regimes differed significantly in water productivity and paddy yield. However, cultivar&times;irrigation regimes interaction was not significant. AWD irrigation regime by 4481.70 cubic meter per hectare water productivity (about 39.5 percent more conserved water), gross income to production cost ratio of 1.89 with only 7.6 percent reduction in net profit per area unit (from 44957916 to 41559671 Riyal per hectares) showed the best efficiency in comparison with other irrigation regimes (especially traditional irrigation). Following that, SDC irrigation regimes with gross income to production cost ratio of 1.86 and with about 45.5 percent more water productivity than Ti and 11.5 percent reduction in net profit per area unit (from 44957916 to 39803690 Riyal per hectares). Overall, according to economic analysis, SDC and AWD irrigation regimes should be presented as the superior treatments.</span></p> برنج, بهره‌وری آب, سود خالص, عملکرد, مدیریت آبیاری Rice, Water productivity, Net profit, Yield, Irrigation management 23 40 http://arpe.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-34-7&slc_lang=fa&sid=1 نعمت‌الله صداقت 10031947532846001358 10031947532846001358 Yes همت‌اله پیردشتی 10031947532846001359 10031947532846001359 No حسین صبوری 10031947532846001360 10031947532846001360 No مرضیه صداقت 10031947532846001361 10031947532846001361 No