fa بررسی اثر ژنوتیپ و زمان کاشت بر عملکرد و اجزای عملکرد گندم در شرایط دیم پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>به‌منظور مطالعه عملکرد و اجزای عملکرد گندم تحت تأثیر ژنوتیپ و زمان کاشت در شرایط دیم، آزمایشی در سال زراعی 90-1389 در ایستگاه تحقیقات کشاورزی گنبد به اجرا در آمد. این آزمایش با پنج ژنوتیپ (زاگرس، کوهدشت، مروارید، </strong><strong><span dir="LTR">N-80-19</span></strong><strong> و لاین 17) و چهار زمان کاشت (26 آذر، 13 دی، 30 دی و 17 بهمن) به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک&rlm;‌های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. نتایج نشان داد که صفات عملکرد زیستی، عملکرد دانه و اجزای عملکرد دانه (به‌غیر از وزن دانه) با تأخیر در کاشت کاهش یافتند؛ اما صفت شاخص برداشت افزایش یافت. بیش&rlm;ترین و کم&rlm;ترین عملکرد دانه به‌ترتیب با 93/480 و 6/337 گرم در مترمربع متعلق به اولین و آخرین زمان کاشت بود؛ به‌&rlm;طوری&rlm;‌که&rlm; به ازای هر روز تأخیر در کاشت، عملکرد دانه 81/2 گرم در مترمربع معادل 58/0 درصد کاهش یافت. ژنوتیپ کوهدشت دارای بیش&rlm;ترین و ژنوتیپ</strong><strong><span dir="LTR">N-80-19 </span></strong><strong>&nbsp;دارای کم&rlm;ترین عملکرد دانه و عملکرد زیستی بودند. عملکرد دانه با عملکرد زیستی همبستگی مثبت و قوی داشت (^**94/0=</strong><strong><span dir="LTR">r</span></strong><strong>) اما با شاخص برداشت همبستگی معنی‌داری مشاهده نشد. به‌طور‌کلی، کاهش عملکرد دانه که ناشی از کاهش تعداد دانه در سنبله و تعداد سنبله در مترمربع با تأخیر در کاشت بود به‌علت کوتاه‌تر شدن طول دوره‌ رویشی اتفاق افتاد.</strong></p> <p style="text-align: justify;">I<span style="font-family:times new roman;">n order to study yield and yield components of wheat under the influence of genotypes and planting date under rainfed conditions, an experiment was carried out in the Agricultural Research Station of Gonbad-e-Kavous in 2010-2011. The experiment was arranged in a factorial design based on randomized complete block design with five genotypes (Zagross, Koohdasht, Morvarid, Lain 17 and N-80-19) and four planting dates (17 Des. 2010, 3 Jan. 2011, 20 Jan. 2011, and 6 Feb. 2011) with three replications. The results revealed that biological yield, grain yield and yield components (except for seed weight) decreased with a delay in planting, but harvest index increased. The highest (480.9 g/m²) and lowest (337.6 g/m²) grain yield was produced at the first and late planting date, respectively in such a way that in every day delay in planting date, the yield was decreased (2.81 g/m²) i.e. 0.58 percent. Koohdasht and N-80-19 produced the highest and lowest grain yield and biological yield, respectively. There was a positive and significant correlation between grain yield and biological yield (r=0.94^**) but it did not have any significant correlation with harvest index. Generally, yield reduction happened not only due to the decrease of the number of seed per spikes and the number of spikes/m², as a result of delaying in planting date but also due to the reduction of growth period.</span></p> شاخص برداشت, عملکرد زیستی, گندم نان, کوهدشت, همبستگی Harvest index, Biological yield, Koohdasht, Bread wheat, Correlation 89 104 http://arpe.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-198-2&slc_lang=fa&sid=1 محمد صالح روان 10031947532846001259 10031947532846001259 Yes سراله گالشی 10031947532846001260 10031947532846001260 No ابراهیم زینلی 10031947532846001261 10031947532846001261 No رحمت‌اله محمدی 10031947532846001262 10031947532846001262 No علی راحمی کاریزکی 10031947532846001263 10031947532846001263 No