fa بررسی واکنش ارقام نخود دیم به زمان کاشت در شرایط کرمانشاه اکوفیزیولوژِی Ecophysiology پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>این مطالعه به‌&shy;منظور بررسی اثر تاریخ&rlm; کشت انتظاری بر عملکرد و اجزای عملکرد نخود انجام شد. آزمایش به‌صورت ‌فاکتوریل با طرح پایه بلوک‌های</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تیمارها شامل سه تاریخ کاشت نخود (اول: 20 آبان، دوم: 1 آذر و سوم: 10آذر) و چهار رقم نخود (هاشم، آزاد، آرمان و </strong><strong><span dir="LTR">ILC482</span></strong><strong>) بودند. نتایج نشان داد اثر متقابل تاریخ کاشت &times; رقم روی همه تیمارهای مورد مطالعه معنی&rlm;دار بود. نتایج مقایسات میانگین نشان داد در تاریخ کاشت اول و سوم بیش‌ترین میزان ارتفاع بوته مربوط به رقم آزاد و در تاریخ کاشت دوم بیش‌ترین میزان ارتفاع بوته مربوط به رقم آرمان بود. هم‌چنین در تاریخ کاشت اول بیش‌ترین میزان وزن صد دانه در رقم آرمان و در تاریخ کاشت دوم و سوم در رقم آزاد به‌دست آمد. بیش‌ترین میزان ارتفاع بوته با 1/54 سانتی&rlm;متر در رقم آرمان و در تاریخ کاشت دوم و کم‌ترین آن در رقم‌ هاشم و تاریخ کاشت اول بود. رقم هاشم در تاریخ کاشت دوم بیش‌ترین میزان زیست توده و تعداد شاخه اصلی در بوته را داشت. بیش‌ترین تعداد دانه در بوته با 44 عدد در رقم </strong><strong><span dir="LTR">ILC482</span></strong> <strong>و در تاریخ کاشت دوم و بیش‌ترین وزن صد دانه با 2/29 گرم در رقم آزاد در تیمارهای تاریخ کاشت دوم و سوم به‌دست آمد. در تاریخ کشت اول و دوم رقم هاشم و در تاریخ کشت سوم رقم آزاد دارای بالاترین میزان زیست توده و عملکرد دانه بودند. بیش‌ترین عملکرد دانه (2490 کیلوگرم در هکتار) در تیمار تاریخ کاشت دوم در رقم‌ هاشم به‌دست آمد. کم‌ترین عملکرد دانه (1260 کیلوگرم در هکتار) مربوط به&shy;همین رقم در تاریخ کاشت سوم بود که 3/49 درصد عملکرد دانه کم‌تری نسبت به تاریخ کاشت دوم داشت. در رقم </strong><strong><span dir="LTR">ILC482</span></strong> <strong>در تاریخ کاشت دوم عملکرد دانه بیشتری به‌دست آمد، در حالی&shy;که در تاریخ&rlm;های کاشت زودتر و دیرتر، عملکرد دانه کمتری نسبت به تاریخ کاشت دوم حاصل شد. برای حصول عملکرد بالاتر در شرایط کشت انتظاری پیشنهاد می&rlm;گردد رقم‌ هاشم در تاریخ کاشت دوم در منطقه کشت شود.&nbsp;</strong></p> <p style="text-align: justify;"><span style="font-family:times new roman;">This study was performed in order to evaluate the effect of different sowing dates on yield and yield components. Treatments were three sowing dates such as (Nov11, Nov22 and Dec1) and four chickpea cultivars (Hashem, Azad, Arman and ILC482). Results showed that the interaction effect of cultivar<span dir="RTL">&times;</span>sowing date was significant on all traits. The results indicated that the highest height of plant was related to Azad cultivar in the first and third sowing dates. Moreover, in the second sowing date, the highest height of the plant was related to Arman cultivar. in Nov11and Dec1 planting date Azad cultivar and in Nov22 sowing date Arman cultivar had the highest plant height. Maximum plant height (54.1 cm) was recorded for Arman cultivar at the second sowing date and minimum plant height (25.7 cm) was recorded for Hashem cultivar at the first planting date. Hashem cultivar had the highest biomass and number of main branch per plant at second sowing date. Also, the maximum number of seeds per plant (44) was recorded in ILC482 at second sowing date and maximum 100 seed weight (29.2 g) was recorded for Azad cultivar at the second and third sowing dates. In the first and second sowing date Hashem cultivar and in the third sowing date Azad cultivar had the highest seed yield. Maximum seed yield (2490 kg.ha^-1) was Hashem at second sowing date and maximum seed yield (1260 kg.ha^-1) was observed for this cultivar at third sowing date and was 49.3% less than second sowing date. In ILC482 maximum seed yield was obtained for the second sowing date.&nbsp; Based on the results of the present study to achieve the highest seed yield in Kermanshah condition Hashem cultivar could be cultivated at the second sowing date.</span></p> تاریخ کاشت, رقم, عملکرد دانه, نخود Sowing date, Cultivar, Seed yield, Chickpea 47 64 http://arpe.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-184-1&slc_lang=fa&sid=1 امین فرنیا 10031947532846001077 10031947532846001077 No شهرام مرادی 10031947532846001078 10031947532846001078 Yes