fa تأثیر مقادیر مختلف مصرف کود نیتروژن در گیاهان والد بر قدرت جوانه‌زنی بذر، استقرار گیاهچه و عملکرد دانه گندم دیم اکوفیزیولوژِی Ecophysiology پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>در این پژوهش، اثر مصرف مقادیر مختلف کود نیتروژن در گیاهان والد بر قدرت جوانه&shy;زنی بذر، استقرار گیاهچه و عملکرد دانه گندم دیم رقم آذر-2، </strong><strong>در قالب دو آزمایش در آزمایشگاه و مزرعه بررسی شد. آزمون‌های</strong><strong> آزمایشگاهی (در قالب طرح کاملاً تصادفی با پنج تیمار و چهار تکرار) و مزرعه&shy;ای (در قالب طرح بلوک&shy;های کامل تصادفی با پنج تیمار و سه تکرار) در موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور (ایستگاه مراغه) در سال زراعی 90-1388 انجام شدند. در این تحقیق از بذر گندم آذر-2 که تحت تیمار مقادیر مختلف کود نیتروژن (0، 30، 60، 90 و 120 کیلوگرم در هکتار) تولید شده بودند، استفاده گردید. محتوای نیتروژن دانه بر حسب درصد در گیاهان والد</strong><strong> در میزان‌های مختلف نیتروژن مصرف شده،</strong><strong> اندازه‌گیری شد و مشخص گردید که غلظت نیتروژن در بذرهای تولید شده با مصرف مقادیر مختلف نیتروژن، اختلاف معنی‌داری داشت. نتایج آزمون‌های آزمایشگاهی نشان داد که هدایت الکتریکی مواد نشت یافته از بذرها، سرعت جوانه&shy;زنی، وزن خشک ریشه&shy;چه، ساقه&shy;چه و گیاهچه در سطح احتمال یک درصد و درصد جوانه&shy;زنی و میانگین مدت زمان جوانه&shy;زنی در سطح احتمال پنج درصد تحت تأثیر مقادیر مختلف کود نیتروژن قرار گرفتند. مقایسه میانگین داده&shy;ها نشان داد که بیش‌ترین هدایت الکتریکی مواد نشت یافته از بذرها، سرعت جوانه&shy;زنی و وزن خشک ریشه&shy;چه، ساقه&shy;چه و گیاهچه مربوط به تیمارهای کودی 90 و 120 کیلوگرم نیتروژن در هکتار در گیاه والد بود. نتایج آزمون&shy;های مزرعه&shy;ای نیز نشان داد که درصد پروتئین، سرعت سبز شدن، میانگین مدت زمان سبز شدن، درصد گیاهچه‌های سبز شده، درصد پوشش سبز در مرحله گل‌دهی، تعداد خوشه در مترمربع، تعداد پنجه بارور، عملکرد بیولوژیک و دانه به‌طور معنی&shy;داری تحت تأثیر مقادیر مختلف کود نیتروژن در گیاه والد قرار گرفتند و میانگین این صفات نیز بین تیمارها، اختلاف معنی‌دار داشت. براساس نتایج، مصرف کود نیتروژن به‌میزان 90 کیلوگرم در هکتار از منبع اوره در گیاهان والد گندم دیم رقم آذر-2 بر قدرت بذر، استقرار گیاهچه و عملکرد دانه اثر مثبت داشت.&nbsp;</strong></p> <p style="text-align: justify;"><span style="font-family:times new roman;">In this Research, the effects of different nitrogen fertilizer rates in wheat parents (Azar-2 cultivar) on seed vigour, seedlings establishment and grain yield were evaluated. Laboratory tests based on CRD with 5 treatments and 4 replications along with a field experiment based on completely randomized block design with five treatments and four replications were carried out in Dryland Agricultural Research Institute (DARI), Maragheh in 2011-2012. In this research the seeds of wheat that they were produced with various rates of nitrogen fertilizer (0, 30, 60, 90 and 120 kg/ha) were used. The nitrogen contents of seeds on the basis of percentage in the parent plants in the different rates of nitrogen fertilizer were measured. In addition, the measurement of nitrogen indicated that the seeds which were produced in the different rates of nitrogen had a significant difference among themselves. Laboratory results showed that electrical conductivity (EC) of seeds leakages, dry weight of root and shoot of seedling, seedling dry weight, germination percentage and the mean of germination time were significantly affected by nitrogen. Means comparison data showed that the highest electrical conductivity (EC) of seeds leakages, germination rate, radicle, plumule and seedling dry weight, seed nitrogen percentage, were related to 90 and 120 kg.ha of nitrogen use in parent plants. The field results showed that protein percentage, emergence rate, mean time of emergence, percentage of seedlings establishment, green cover percentage of flowering, number of spik per m² and number of fertile tillers and biologic yield were significantly affected by nitrogen use on the parent plants. These results indicated that the use of 90 kg.ha nitrogen fertilizer in the parent plants for Azar-2 had positive and significant effect on seed vigour, seedlings establishment and grain yield.&nbsp;</span></p> پوشش سبز, جوانه‌زنی, ریشه‌چه, ساقه‌چه, هدایت‌الکتریکی Electrical conductivity, Germination, Green cover, Plumule, Radicle 29 46 http://arpe.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-109-6&slc_lang=fa&sid=1 بهمن عبدالرحمنی 10031947532846001073 10031947532846001073 Yes آیت شاهی 10031947532846001074 10031947532846001074 No غلامرضا ولی‌زاده 10031947532846001075 10031947532846001075 No ناصر محبعلی‌پور 10031947532846001076 10031947532846001076 No