fa تأثیر سیستم‌های خاک‌ورزی و کود نیتروژن بر عملکرد، اجزای عملکرد و پروتئین دانه گندم اکولوژِی Ecology پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>به‌منظور بررسی تأثیر سیستم‌های خاک‌ورزی بر عملکرد و اجزای عملکرد گندم (</strong><strong><em><span dir="LTR">Triticum</span></em></strong><strong><span dir="LTR"> <em>aestivum</em> L.</span></strong><strong>) تحت تأثیر سطوح کود نیتروژن، آزمایشی به‌صورت کرت&shy;های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 93-1392 در مزرعه آموزشی دانشکده کشاورزی دانشگاه زابل (سد سیستان) اجرا شد. سیستم‌های خاک‌ورزی در سه سطح شامل بدون خاک‌ورزی، خاک‌ورزی حداقل و مرسوم به‌عنوان عامل اصلی و سطوح کود نیتروژن در چهار سطح شامل صفر، 100، 160 و 220 کیلوگرم در هکتار از منبع اوره به‌عنوان عامل فرعی بودند. نتایج نشان داد که، بیش‌ترین عملکرد دانه از سیستم خاک‌ورزی مرسوم به‌دست آمد، ولی عملکرد دانه در سیستم‌های بدون خاک‌ورزی و خاک‌ورزی کاهش یافته از لحاظ آماری اختلاف معنی‌داری نداشت. بیش‌ترین ارتفاع بوته، شاخص سطح برگ، تعداد پنجه بارور در بوته، تعداد دانه در سنبله، وزن هزار دانه، عملکرد بیولوژیک، شاخص برداشت و میزان پروتئین دانه به سیستم خاک‌ورزی مرسوم تعلق داشت. با افزایش سطح نیتروژن از صفر به 220 کیلوگرم در هکتار ارتفاع بوته، شاخص سطح برگ، تعداد پنجه بارور در بوته، تعداد دانه در سنبله، وزن هزار دانه، عملکرد دانه و بیولوژیک، شاخص برداشت و درصد پروتئین دانه افزایش معنی‌داری یافت. برهمکنش سیستم‌های خاک‌ورزی و کود نیتروژن بر تعداد پنجه بارور در بوته و شاخص سطح برگ معنی‌دار شد. بیش‌ترین تعداد پنجه بارور در بوته و شاخص سطح برگ از خاک‌ورزی مرسوم و کاربرد 220 کیلوگرم نیتروژن حاصل شد. نتایج نشان داد که، سیستم خاک‌ورزی مرسوم توأم با سطوح کود نیتروژن بالا برای منطقه آزمایش مناسب‌تر می‌باشد.</strong></p> <p style="text-align: justify;">In order to evaluate the effect of tillage systems on yield and yield components of wheat (<em>Triticum aestivum</em> L.) under different nitrogen fertilizer levels, experiment was conducted as a split plot based on randomized complete block design with three replications at Agricultural Research Station of (Sistan Dam), Zabol University, Iran, in 2014. Tillage systems were included: no tillage, minimum and conventional tillage as a main plot and nitrogen levels were included: 0, 100, 160 and 220 kg ha^-1 as a sub-plot. Results showed that the highest seed yield was obtained from conventional tillage system and there were no significant differences between no-tillage and minimum tillage systems. The maximum plant height, leaf area index (LAI), number of fertile tiller per plant, number of seed per spike, 1000-seed weight, biologic yield, harvest index and seed protein content were belonged to the conventional tillage system. Increasing nitrogen levels to 220 kg ha^-1 enhanced plant height, LAI, number of fertile tiller per plant, number of seed per spike, 1000-seed weight, seed and biologic yield, harvest index and seed protein content significantly. Interaction of tillage systems&times;nitrogen on the number of fertile tiller per plant and LAI were significant. The highest number of fertile tiller per plant and LAI were obtained from conventional tillage and 220 kg ha^-1. The results indicated that the conventional tillage along with the high level of nitrogen is more suitable for the studied region.&nbsp;</p> پروتئین دانه, تعداد پنجه بارور, عملکرد دانه, شاخص سطح برگ Seed protein, Number of fertile tiller, Seed yield, Leaf area index 33 46 http://arpe.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-50-4&slc_lang=fa&sid=1 Sohil Sepide dam سهیل سپیده دم chezgim@yahoo.com 10031947532846001125 10031947532846001125 No Un.of Zabol دانشگاه زابل Mahmood Ramroudi محمود رمرودی mramroudi42@uoz.ac.ir 10031947532846001124 10031947532846001124 Yes Un.of Zabol دانشگاه زابل