fa بررسی خصوصیات رشدی و عملکرد ارقام جو تحت تأثیر تراکم کاشت و محتوای فسفر بذر در شرایط دیم اکوفیزیولوژِی Ecophysiology پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>به‌‌منظور</strong> <strong>بررسی</strong><strong> تأثیر</strong><strong> محتوای</strong><strong> فسفر اولیه بذر (</strong><strong>مصرف میزان‌های مختلف فسفر در گیاهان والد)</strong><strong> و تراکم بذر بر خصوصیات رشدی و عملکرد سه رقم جو</strong><strong> (</strong><strong><em><span dir="LTR">Hordeum vulgare</span></em></strong><strong><span dir="LTR"> L.</span></strong><strong>)</strong><strong>، آزمایشی</strong> <strong>به‌صورت</strong> <strong>فاکتوریل</strong><strong> اسپیلت پلات</strong><strong> در</strong> <strong>قالب</strong><strong> طرح بلوک‌های کامل تصادفی در</strong> <strong>سه تکرار، طی دو سال زراعی 1392-1390 در</strong><strong> موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور (ایستگاه مراغه)</strong> <strong>انجام شد.</strong><strong> عامل اول شامل سه رقم جو (س</strong><strong>هند</strong><strong>، </strong><strong>آبیدر</strong> <strong>و </strong><strong>دایتون)</strong><strong>، عامل دوم مقادیر مختلف فسفر مصرف شده در گیاهان والد در سال قبل (</strong><strong>صفر، 15، 30 و 45 کیلوگرم در هکتار از منبع سوپر فسفات تریپل)</strong><strong> و عامل سوم نیز </strong><strong>سه میزان بذر (300، 400 و 500 بذر در مترمربع) بود. محتوای فسفر دانه بر حسب درصد در گیاهان والد</strong><strong> در میزان‌های مختلف فسفر مصرف شده در سال قبل </strong><strong>اندازه‌گیری شد، و نتایج نشان داد که، در اثر مصرف مقادیر مختلف کود فسفره،</strong><strong> غلظت فسفر در بذور تولید شده اختلاف معنی‌دار دارد. نتایج تجزیه مرکب نشان داد، اثر رقم، میزان بذر در واحد سطح و نیز محتوای اولیه فسفر بذر بر برخی صفات مورد مطالعه تأثیر معنی‌داری داشت. نتایج </strong><strong>اثر متقابل رقم &times;</strong> <strong>تراکم بذر &times;</strong> <strong>محتوای اولیه فسفر بذر نشان داد </strong><strong>که،</strong><strong> رقم دایتون با تراکم کاشت 500 بذر در متر مربع و با 30 کیلوگرم مصرف فسفر در گیاهان والد، بالاترین وزن هزار دانه (2/40 گرم)، درجه باردهی (6/2)، عملکرد بیولوژیک (4568 کیلوگرم در هکتار) و عملکرد دانه (2463 کیلوگرم در هکتار) را به خود اختصاص داد. اثر محتوای فسفر دانه نشان داد، رقم دایتون</strong> <strong>بالاترین میزان فسفر اولیه در دانه را دارد، و در افزایش ماده خشک و در نهایت عملکرد دانه بیشتر تأثیر داشت، که </strong><strong>نشان‌دهنده</strong> <strong>تأثیر محتوای فسفر دانه در بهبود استقرا</strong><strong>ر</strong><strong> اولیه، رشد و عملکرد بود. نتایج این مطالعه نشان داد، میزان فسفر دانه، </strong><strong>رقم و تراکم بذر </strong><strong>در افزایش عملکرد تأثیرگذار است.</strong></p> <p style="text-align: justify;">In order to evaluate the effects of initial seed phosphorus content (through different phosphorus use on parent plants) and planting density on growth properties and yield of three barley (<em>Hordeum vulgare</em> L.) cultivars, experiment was conducted as a factorial split plot based on randomized complete block design with three replications during 2011-2013 in the Dryland Agricultural Research Institute, Maragheh, Iran. The first factor was cultivar (A₁= Sahand, A₂= Abidar and A₃= Dayton), second factor was primitive seed phosphorous content that was applied previous year on parent plants (C₁= 0, C₂= 15, C₃= 30 and C₄= 45 kg ha^-1), and third factor was seed rate (B₁= 300, B₂= 400 and B₃= 500 seed m^-2). Also the content of seed phosphorous percentage after its application in different amounts in the parent plants last year was measured. Results indicated that due to using different amount of phosphorous fertilizers, the amount of phosphorous in the produced seeds had a significant difference. In addition, the results showed that cultivar, seed rate and seed phosphorous content were significantly effective on some measured traits. Interaction of cultivar<span dir="RTL">&times;</span>seed rate<span dir="RTL">&times;</span>initial seed phosphorous content showed that treatment of A₃<span dir="RTL">&times;</span>B₃<span dir="RTL">&times;</span>C₃ (Dayton with the seed rate of 500 seed m^-2 and 30 kg ha^-1 P applied for parent plants), had the highest 1000-seed weight (40.2 gr), productivity degree (92.6), biological yield (3868 kg ha^-1) and seed yield (2463 kg ha^-1). The effect of seed phosphorous indicated that Dayton had the highest initial phosphorous in the seed. The seed phosphorous was also effective in enhancing dry matter as well as seed yield ultimately, it was also essential in improving the early establishment, growth and yield. <span dir="RTL">&rlm;</span>This research showed that the amount of seed phosphorous, cultivar and seed density contributed to yield increase.</p> پوشش سبز, درجه باردهی, شاخص بهره‌وری بارش, عملکرد دانه, قدرت بذر Green cover, Productivity degree, Rainfall use efficiency, Seed yield, Seed vigor 1 18 http://arpe.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-109-3&slc_lang=fa&sid=1 Bahman Abdolrahmani بهمن عبدالرحمنی abdolrahmanib@yahoo.com 10031947532846001118 10031947532846001118 Yes Dryland Agricultural Research Institute (DARI), Agricultural and Research Education and Extension Organization (AREEO), Maragheh, Iran. استادیار موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، سازمان تحقیقات‌، آموزش و ترویج کشاورزی، مراغه، ایران Gholamreza Valizadeh غلامرضا ولیزاده g_valizadeh@yahoo.com 10031947532846001119 10031947532846001119 No Dryland Agricultural Research Institute (DARI), Agricultural and Research Education and Extension Organization (AREEO), Maragheh, Iran. استادیار موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، سازمان تحقیقات‌، آموزش و ترویج کشاورزی، مراغه، ایران