fa تأثیر کاربرد درازمدت کودهای آلی و شیمیایی بر عملکرد و شاخص‎های رقابتی ریحان و کنجد در الگوهای مختلف کاشت پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>به</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>منظور بررسی سودمندی کشت مخلوط </strong><strong>ریحان</strong><strong> (</strong><strong><em><span dir="LTR">Ocimum basilicum</span></em></strong><strong><span dir="LTR"> L.</span></strong><strong>)</strong><strong> و کنجد (</strong><strong><em><span dir="LTR">Sesamum indicum </span></em></strong><strong><span dir="LTR">L.</span></strong><strong>)</strong> <strong>در کاربرد دراز</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>مدت کودهای آلی، آزمایشی مزرعه</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>ای به</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>صورت اسپلیت پلات بر پایه طرح بلوک</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. کود در شش سطح شامل 20 و 40 تن در هکتار لجن فاضلاب و کمپوست زباله شهری غنی</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>شده با 50 درصد کود شیمیایی مورد نیار خاک، تیمار فقط کود شیمیایی (100 کیلوگرم در هکتار اوره، سوپر فسفات تریپل و سولفات پتاسیم) و شاهد (عدم کاربرد کود) در کرت&lrm;های اصلی و نسبت</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>های مختلف کاشت در پنج سطح شامل </strong><strong><span dir="LTR">:P₁</span></strong><strong> تک</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>کشتی ریحان، </strong><strong><span dir="LTR">:P₂</span></strong><strong> 75% ریحان + 25% کنجد، </strong><strong><span dir="LTR">P₃</span></strong><strong>: 50% ریحان + 50% کنجد، </strong><strong><span dir="LTR">P₄</span></strong><strong>: 25% ریحان + 75% کنجد و </strong><strong><span dir="LTR">P₅</span></strong><strong>: تک</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>کشتی کنجد در کرت&lrm;های فرعی قرار گرفتند. با توجه به معنی&lrm;دار بودن اثر متقابل کود در ترکیب کاشت، ترکیب</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>های کشت 25% ریحان + 75 % کنجد و 50% ریحان +50 % کنجد در کاربرد 40 تن لجن فاضلاب غنی</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>شده در هکتار از بیشترین عملکرد اقتصادی (بیش از 4090 کیلوگرم در هکتار) و نسبت برابری زمین (به&lrm;ترتیب 21/1</strong><strong><span dir="LTR">LER= </span></strong><strong>&nbsp;و 29/1</strong><strong><span dir="LTR">LER= </span></strong><strong>)ّ برخوردار بودند. همچنین، حداکثر ضریب ازدحام نسبی ریحان و کنجد به</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>ترتیب 68/1</strong><strong><span dir="LTR">K= </span></strong><strong>&nbsp;و 07/2</strong><strong><span dir="LTR">K= </span></strong><strong>&nbsp;به کاربرد 40 تن در هکتار لجن فاضلاب غنی</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>شده تعلق داشت. در بین ترکیب</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>های مختلف کاشت، حداکثر ضریب ازدحام نسبی کنجد (54/1</strong><strong><span dir="LTR">K= </span></strong><strong>) در ترکیب 25% کنجد + 75% ریحان مشاهده شد. حداکثر ضریب غالبیت ریحان (27/0+</strong><strong><span dir="LTR">A=</span></strong><strong>) و کنجد (44/0+</strong><strong><span dir="LTR">A= </span></strong><strong>) به</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>ترتیب به کشت مخلوط 25% ریحان + 75 % کنجد و 25% کنجد + 75% ریحان در کاربرد 40 تن لجن فاضلاب غنی</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>شده در هکتار اختصاص داشت. در مجموع، کنجد و ریحان به&lrm;ترتیب در الگوی کاشت 25% کنجد + 75% ریحان و 25% ریحان + 75% کنجد تحت تیمارهای مختلف کودی با برخورداری از ضریب غالبیت مثبت، گونه غالب بودند.</strong></p> <p style="text-align: justify;">In order to investigate the efficiency of basil (<em>Ocimum basilicum</em> L.) and sesame (<em>Sesamum indicum &nbsp;</em>L.) intercropping under long term application of organic fertilizers, a field experiment was carried out in a split plot based on a randomized complete block design with three replications. The main factors included the fertilizer in six levels consisted of 20 and 40 ton ha^-1 of sewage sludge and municipal waste compost enriched with 50% chemical fertilizer needed by soil, chemical fertilizer treatment alone (100 kg ha^-1 of urea, triple super phosphate and potassium sulfate) and control (no fertilizer application) and the sub factors were different planting ratio in five levels consisted P₁: sole cropping of basil, P₂: 75% basil+25% sesame, P₃: 50% basil+50% sesame, P₄: 25% basil+75% sesame and P₅: sole cropping of sesame. Regarding the significant effects of fertilizer and intercropping pattern interaction on ecological yield and land equivalent ratio, the 25% basil+75% sesame and 50% basil+50% sesame had the maximum ecological yield (up to 4091 kg ha^-1) and land equivalent ratio (LER= 1.21 and LER= 1.29, respectively). Also, the most basil and sesame relative crowding coefficient K=1.68 and K= 2.07, respectively was belonged to 40 mg ha^-1 enriched sewage sludge application. Among different intercropping patterns, the highest sesame relative crowding coefficient (K= 1.54) was observed in 25% sesame+75% basil intercropping. The mean comparison of fertilizer and planting ratio interaction effects on basil and sesame relative crowding coefficient indicated that the maximum relative crowding coefficient of basil (A= +0.27) and sesame (A= +0.44) were belonged to the 25% basil+75% sesame and 25% sesame+75% basil, respectively under 40 mg ha^-1 enriched sewage sludge application. In conclusion, sesame in 25% sesame+75% basil and basil in 25% basil+75% sesame under different fertilizer treatments were dominant species and their aggressively value was positive.&nbsp;</p> ضریب ازدحام نسبی, ضریب غالبیت, کمپوست زباله شهری, لجن فاضلاب, نسبت برابری زمین Aggressively coefficient, Relative crowding coefficient, Municipal waste compost, Sewage sludge, Land equivalent ratio 105 122 http://arpe.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-146-1&slc_lang=fa&sid=1 alaleh motaghian آلاله متقیان alaleh_motaghi@yahoo.com 10031947532846001140 10031947532846001140 Yes hematollah Pirdashti همت اله پیردشتی Pirdast@yahoo.com 10031947532846001141 10031947532846001141 No Mohamad Ali Bahmanyar محمد علی بهمنیار bahmanyar@gmail.com 10031947532846001142 10031947532846001142 No Bahareh Motaghian بهاره متقیان Bahare.motaghian@yahoo.com 10031947532846001143 10031947532846001143 No