[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 5، شماره 1 - ( 7-1397 ) ::
جلد 5 شماره 1 صفحات 67-87 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی اثر تنش خشکی بر فنولوژی، عملکرد و اجزای عملکرد ارقام مختلف گندم (Triticum aestivum L) در منطقه نیمه‌خشک
زهره مولوی، عباس بیابانی، علی نخ‌زری مقدم، علی راحمی کاریزکی*
چکیده:   (383 مشاهده)
مقدمه: غلات نقش مهم و خاصی در الگوی مصرف مردم جوامع مختلف در جهان دارند. مطالعه واکنشهای فیزیولوژیک گونه‌های مختلف غلات به تنش خشکی می‌تواند به شناسایی مکانیسم‌های مؤثر در مقاومت به خشکی کمک کند. تنش خشکی مهم‌ترین عامل محدودکننده عملکرد و رشد در گیاهان است و بر روی بسیاری از فرآیندهای فیزیولوژیک، بیوشیمیایی و مولکولی گیاه تأثیرگذار است. لذا پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر تنش خشکی بر فنولوژی، عملکرد و اجزای عملکرد، سرعت و دوره‌ی پرشدن دانه ارقام مختلف گندم در منطقه نیمه‌خشک اجرا گردید.
مواد و روش‌ها: به­منظور بررسی اثر تنش خشکی بر روی ارقام مختلف گندم آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در 6 تکرار در سال 96-1395 در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه گنبد کاووس انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل: رقم در 5 سطح (آفتاب، قابوس، کوهدشت، کریم و لاین 17) و تنش خشکی در چهار سطح (عدم تنش خشکی (شاهد)، تنش خشکی جزئی (25 درصد تخلیه ظرفیت زراعی)، تنش خشکی شدید (50 درصد تخلیه ظرفیت زراعی) و تنش خشکی خیلی شدید (75 درصد تخلیه ظرفیت زراعی) بودند.
نتایج: نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر رقم بر روی عملکرد و اجزای عملکرد به جزء عملکرد بیولوژیک در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار بود؛ درحالی­که خشکی بر صفات عملکرد دانه و شاخص برداشت در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار بود؛ اما اثر متقابل رقم × خشکی فقط بر صفت عملکرد دانه در بوته معنی‌دار بود. در شرایط تنش خشکی جزئی کمترین و بیش­ترین عملکرد دانه در بوته به­ترتیب در رقم کوهدشت و لاین 17 مشاهده شد. با شدیدتر شدن تنش (تنش شدید) بین ارقام تفاوتی مشاهده نشد. کم‌ترین و بیش‌ترین شاخص برداشت به‌ترتیب مربوط به رقم کوهدشت و آفتاب بود. همبستگی مثبت و معنی‌داری بین طول سنبله با روز تا گرده‌افشانی مشاهده شد و از طرفی رابطه تعداد پنجه بارور، شاخص برداشت، عملکرد دانه و طول دوره پرشدن دانه با طول سنبله منفی و معنی‌دار بود.
نتیجه‌گیری: با توجه به نتایح تحقیق در این آزمایش، سطوح مختلف تنش خشکی باعث واکنش متفاوتی بین ارقام مختلف گندم شد که می‌توان به تفاوت‌های ژنتیکی و سطوح تحمل­پذیری آن‌ها نسبت داد. با توجه به نتایج رقم کوهدشت و لاین 17 به­ترتیب حساس‌ترین و مقاوم‌ترین رقم به تنش بودند.
واژه‌های کلیدی: واژه‌های کلیدی: تنش، سرعت پرشدن دانه، شاخص برداشت، گندم
متن کامل [PDF 842 kb]   (349 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: اکوفیزیولوژِی
دریافت: ۱۳۹۷/۱۲/۲۶ | پذیرش: ۱۳۹۷/۱۲/۲۶ | انتشار: ۱۳۹۷/۱۲/۲۶
ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML     Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:


مولوی زهره، بیابانی عباس، نخ‌زری مقدم علی، راحمی کاریزکی علی. بررسی اثر تنش خشکی بر فنولوژی، عملکرد و اجزای عملکرد ارقام مختلف گندم (Triticum aestivum L) در منطقه نیمه‌خشک. 1. 1397; 5 (1) :67-87

URL: http://arpe.gonbad.ac.ir/article-1-308-fa.html



دوره 5، شماره 1 - ( 7-1397 ) برگشت به فهرست نسخه ها
تحقیقات کاربردی اکوفیزیولوژی گیاهی Applied Research of Plant Ecophysiology
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 31 queries by YEKTAWEB 3991